Kliknij ENTER aby wyszukać lub ESC aby wrócić do strony

Historia

Teren dzisiejszej Kambodży dostał się pod panowanie Khmerów około roku 600. Wtedy region ten był w centrum rozległego imperium, rozciągającego się na prawie całą Azję Południowo-Wschodnią. Za rządów wyznających hinduizm Khmerów wybudowano potężny kompleks świątyń w Angkor. Buddyzm wprowadzono w XII wieku, za panowania Jayavarama VII. Jednak w czasach tego władcy królestwo zaczęło chylić się ku upadkowi i zostało niemal zniszczone przez najeźdźców z Tajlandii i Wietnamu. Siła Kambodży stopniowo osłabiała się aż do roku 1863, kiedy Francja skolonizowała cały region, łącząc Kambodżę, Laos i Wietnam w jeden protektorat, znany jako Indochiny Francuskie.

Francuzi szybko odebrali władcy Norodomowi prawo rządów, nie pozbawiając go jedynie władzy ceremonialnej. Kiedy zmarł w roku 1904, Francuzi przekazali tron jego bratu Sisowathowi, pomijając przy tym jego synów. Sisowath i jego syn rządzili do roku 1941, kiedy władza przeszła w ręce Norodoma Sihanouka. Jego koronacja, wraz z okupacją japońską podczas wojny, wzmocniły w mieszkańcach Kambodży poczucie, że region powinien uwolnić się od zewnętrznej kontroli. Po II wojnie światowej starano się o niepodległość, jednak Francja była niechętna, aby rozstać się ze swoją kolonią. Kambodża uzyskała niepodległość w ramach Unii Francuskiej w 1949 roku. Wojna francusko-indochińska pozwoliła Sihanoukowi na osiągnięcie pełnej kontroli militarnej nad krajem. W roku 1955 abdykował na rzecz swoich rodziców, pozostając jednocześnie głową rządu. Po śmierci swojego ojca w roku 1960, Sihanouk stał się przywódcą państwa, nie wracając na tron. W 1963 roku starał się o gwarancję neutralności Kambodży względem wszystkich stron biorących udział w wojnie wietnamskiej.

Jednak oddziały wojskowe Wietnamu Północnego i Wietkongu zaczęły używać wschodniej Kambodży jako bezpiecznej przystani, z której rozpoczynano ataki na Południowy Wietnam. Pozostawanie poza wojną stawało się więc coraz trudniejsze. Miejscowy partyzancki ruch komunistyczny, znany jako Czerwoni Khmerzy, również zaczął wywierać naciski na rząd w Phnom Penh. 18 marca 1970 roku, gdy Sihanouk przebywał za granicą, wybuchły anty-wietnamskie zamieszki. Sinhanouk został obalony przez generała Lon Nola. Wietnamskie porozumienie pokojowe z 1973 roku zakładało wycofanie obcych sił z Kambodży, jednak walki pomiędzy wspieranymi przez Hanoi rebeliantami, a zaopatrywanymi przez Stany Zjednoczone oddziałami rządowymi trwały nadal.

Pojawienie się Czerwonych Khmerów

Walki osiągnęły szczyt w kwietniu 1975, kiedy reżim Lon Nola został obalony przez Pol Pota, przywódcę sił Czerwonych Khmerów. Cztery lata ich koszmarnego panowania doprowadziły do finansowanej przez państwo eksterminacji obywateli przez ich własny rząd. Od jednego do dwóch milionów ludzi zostało zmasakrowanych na „polach śmierci” w Kambodży lub zginęło od niewolniczej pracy. Radykalna wizja Pol Pota zakładająca przemianę kraju w marksistowskie państwo rolnicze doprowadziła do dosłownej eksterminacji fachowców i ludzi wykształconych technicznie.

Pol Pot został odsunięty od władzy przez siły wietnamskie 8 stycznia 1979 roku. Utworzono nowy popierający Hanoi rząd, dowodzony przez Heng Samrina. Pol Pot i 35 000 wojowników Czerwonych Khmerów uciekło na wzgórza zachodniej Kambodży. Tam połączyli się z siłami lojalnymi wobec obalonego Sihanouka, tworząc partyzancki ruch, który miał na celu likwidację rządu Heng Samrina. Plan Wietnamczyków początkowo zakładał wycofanie we wczesnych latach 90-tych i negocjowanie rozwiązania politycznego. Rozmowy jednak przeciągały się, a porozumienie ONZ zostało podpisane dopiero w roku 1992. Sihanouk został mianowany liderem tymczasowej Naczelnej Rady Krajowej powołanej w celu zarządzania krajem, aż do mających miejsce w roku 1993 wyborów.

Następca Heng Samrina, Hun Sen, poniósł porażkę w wolnych wyborach w maju 1993. Odmówił on akceptacji wyników wyborów. Na początku lipca skorzystał z politycznego zamieszania i usunął Księcia Norodoma Ranariddha, jedynego powszechnie wybranego dowódcę kraju. Hun Sen dokonał następnie brutalnej czystki, stracając 40 przeciwników politycznych. Niedługo po lipcowym zamachu stanu, Czerwoni Khmerowie zorganizowali pokazowy proces ich słynnego przywódcy, Pol Pota, który nie był widziany na zachodzie od dwudziestu lat. Za swoje zbrodnie przeciwko ludzkości został skazany na areszt domowy. Zmarł 15 kwietnia 1988 roku. W wyborach z czerwca 1988 roku Hun Sen pokonał liderów opozycji Sam Rainsego i Księcia Ranariddha, jednak partie opozycyjne oskarżyły go o sfałszowanie wyborów. Kambodża odzyskała swoje członkostwo w ONZ, które straciła prawie rok wcześniej w rezultacie zamachu stanu Hun Sena.

Wyniki wyborów w roku 1998 umocniły Kambodżańską Partię Ludową na pozycji dominującej partii w kambodżańskim systemie politycznym. 25 grudnia Hun Sen otrzymał prezent świąteczny na który czekał: Khieu Samphan i Nuon Chea przeszli na stronę rządu. Społeczność międzynarodowa nasilała swoje naciski w sprawie powołania trybunału zbrodni wojennych, który pozwoliłby sądzić pozostałych przywódców Czerwonych Khmerów. Po długich negocjacjach osiągnięto porozumienie w sprawie składzie tego sądu. Partia komunistyczna była nieufna wobec zarządzanego przez ONZ procesu, jako że organizacja popierało zdominowaną przez Czerwonych Khmerów koalicję przeciwko rządowi w Phnom Penh. Rządząca partia chciała otrzymać przeważający głos w decydowaniu o tym kto i za co ma być sądzony. ONZ z kolei wątpiło czy sądownictwo Kambodży było wystarczająco rozwinięte i bezstronne, aby uczciwie nadzorować tak poważny proces. Ostatecznie zgodzono się na rozwiązanie kompromisowe. Trybunał miał charakter mieszany. Tworzyło go trzech międzynarodowych i czterech kambodżańskich sędziów.

Powolne narodziny pokoju

Na początku roku 2002 w Kambodży odbyły się pierwsze wybory lokalne. Zostali w nich wybrani reprezentanci na poziomie wsi i gmin. Był to ważny krok w we wprowadzaniu w kraju podstaw demokracji. Pomimo wyborów narodowych od 1993 roku, Kambodżańska Partia Ludowa w dalszym ciągu monopolizowała scenę polityczną na poziomie lokalnym i regionalnym. Tylko na poziomie gminnym ta kontrola była słabsza. Wybory w lipcu 2003 roku przyniosły zmianę w rozkładzie władzy. Kambodżańska Partia Ludowa umocniła swoje rządy, a Partia Sam Rainsy wyprzedziła Funcinpec i zajęła drugie miejsce. Po prawie roku negocjacji, Funcinpec znów odsunęła Partię Sam Rainsy i ponownie podzieliła się władzą z KPL.

Kambodża staje się członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO)

Po wyborach w lipcu 2003 roku nastąpiła sytuacja patowa – żadna z partii nie osiągnęła większości 2/3 mandatów wymaganej, aby zarządzać państwem samodzielnie. Prawie rok później, w czerwcu 2004 roku, Ranariddh i Hun Sen zgodzili się zawiązać koalicję z Hun Senem na stanowisku premiera. W sierpniu parlament Kambodży ratyfikował wejście kraju do Światowej Organizacji Handlu.

 

W marcu 2003 roku ONZ i Kambodża ogłosiły, że po pięciu latach w końcu osiągnęły porozumienie w sprawie trybunału mającego sądzić dowódców Khmerów Czerwonych. Pomiędzy tymi, którzy mieli stanąć przed sądem byli Kaing Guek Eav, który prowadził owiane złą sławą więzienie Tuol Sleng oraz Ta Mok, alias Rzeźnik, który zmarł w roku 2006 zanim jego proces zdążył się odbyć. W kwietniu 2005 roku ONZ zgodziło się zapewnić trybunałowi fundusze.

Król Norodom Sihanouk ogłosił w październiku 2004 swoją abdykację. Mianował swojego syna, Księcia Norodoma Sihamoniego swoim sukcesorem. Książę Sihamoni, tancerz baletowy i choreograf, mieszkał we Francji i trzymał się na dystans od polityki Kambodży.

W lutym 2005 roku przywódca opozycji Sam Rainsy został pozbawiony immunitetu parlamentarnego. Uciekł do Francji i został w grudniu pod swoją nieobecność uznany winnym zniesławienia premiera Hun Sena. Król ułaskawił go w 2006 roku. Hun Sen użył prawa o zniesławieniu, żeby pozbyć się przeciwników politycznych i grup walczących o prawa człowieka. W okresie od 2005 do 2006 roku aresztowano na tej podstawie co najmniej siedmiu aktywistów. W świetle krytyki krajowej i międzynarodowej, Hun Sen wycofał zarzuty względem czterech z nich.

Dowódcy Czerwonych Khmerów przed trybunałem

Prokuratorzy sądzący dowódców Czerwonych Khmerów postawili pierwszy akt oskarżenia o zbrodnie przeciwko ludzkość w lipcu 2007 roku przeciwko Kaing Guek Eavowi. Prowadził on głośne więzienie Tuol Sleng, gdzie około 14 000 osób było torturowanych i zabitych. We wrześniu 2007 roku aresztowano Nuon Chea, który był drugim dowódcą po Pol Pocie. Zostały mu postawione zarzuty zbrodni wojennych. Pierwszy proces zaczął się w lutym 2009 roku w Phnom Penh. Oskarżonym był Kaing Guek Eav. Został uznany winnym zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości i skazany na 35 lat więzienia. Spędzi tylko 19 lat w więzieniu, ponieważ przebywał tam już 16 lat.

W lipcu 2008 roku Unesco, ramię ONZ do spraw kultury, wpisało położoną na granicy Kambodży i Tajlandii świątynię Vihear na swoją listę światowego dziedzictwa.

Geografia

Kambodża położona jest w południowo-zachodniej części Półwyspu Indochińskiego. Jej powierzchnia wynosi 181 040 kilometrów kwadratowych. W całości położona jest w strefie tropikalnej. Jej południowe krańce są jedynie niewiele wysunięte poza 10° powyżej równika. Kształt Kambodży jest w przybliżeniu kwadratowy. Od północy kraj graniczy z Tajlandią i Laosem, od wschodu i południowego-wschodu z Wietnamem, od zachodu ograniczają go Tajlandia i Zatoka Tajlandzka. Większość obszaru kraju stanowią pofałdowane równiny. Do najważniejszych elementów geografii Kambodży należą: duże, zlokalizowane prawie w centrum kraju jezioro Tonle Sap oraz rzeka Mekong, która płynie z północy na południe.


Ukształtowanie terenu

Kambodża dzieli się na kilka mocno odróżniających się od siebie regionów geograficznych. Największą część kraju – około 75 procent – stanowią Basen Tonle Sap i Nizina Mekongu. Na południowy-wschód od Basenu znajduje się delta Mekongu, która rozciąga się przez Wietnam do Morza Południowochińskiego. Basen i region delty otaczają pasma górskie: od południowego-zachodu Góry Kardamonowe i Góry Słonia, a od północy Góry Dangrek. Wyższe obszary na północnym-wschodzie i wschodzie łączą się z Centralnymi Wyżynami południowego Wietnamu.

Region Basenu Tonle Sap i Niziny Mekongu składa się głównie z równin, ze wzniesieniami zazwyczaj poniżej 100 metrów. Wraz ze wzrostem wzniesień, teren staje się bardziej pofałdowany i porozcinany.

Góry Kardamonowe, położone na południowym-zachodzie i biegnące z północnego-zachodu na południowy-wschód sięgają ponad 1 500 metrów. We wschodniej części tego łańcucha znajduje się najwyższa góra w Kambodży – liczący 1 771 metrów Phnon Aural. Góry Słonia są przedłużeniem Gór Kardamonowych. Biegną w kierunku południowym i południowo-wschodnim. Ich wzniesienia sięgają od 500 do 1000 metrów. Te dwa pasma górskie od zachodu graniczą z wąską brzegową równiną przy zatoce Kampasong Saom, która jest położona naprzeciwko Zatoki Tajlandzkiej. Ten rejon był w dużej mierze odizolowany, aż do otwarcia portu Kampong Saom (dawniej Sihanoukville) i budowy drogi i sieci kolejowej łączącej Kamp Saom, Kampot, Takev i Phnom Penh w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku.

Góry Dangrek, znajdujące się na północnym skraju Basenu Tonle Sap, cechują strome skarpy i wzniesienia terenu sięgające średnio 500 metrów. Najwyższe punkty przekraczają 700 metrów. Zbocza zorientowane są na południe i stanowią południowy brzeg Równiny Korat w Tajlandii. Dział wodny biegnący wzdłuż zboczy wyznacza granicę pomiędzy Tajlandią, a Kambodżą. Główna droga biegnącą przez przełęcz w Górach Dangrek w O Smach łączy północno-zachodnią Kambodżę z Tajlandią. Pomimo istnienia tej drogi i przejść przez kilka innych przełęczy, góry utrudniają swobodną komunikację między krajami. Pomiędzy zachodnią częścią gór Dangrek i północną częścią łańcuchów Gór Kardamonowych leży przedłużenie Basenu Tonle Sap, które przechodzi w niziny w Tajlandii, co pozwala na swobodny dostęp z granicy Kambodży do Bangkoku.

Dolina Mekongu, która stanowi szlak komunikacyjny między Kambodżą a Laosem, oddziela wschodni kraniec Gór Dangrek od północno-wschodnich wyżyn. Na południowym-wschodzie basen łączy się z regionem delty Mekongu, który rozciąga się do Wietnamu. Mekong dostarcza obu krajom wody i sposobów komunikacji między sobą.

Klimat

Podobnie jak w pozostałych krajach Azji Południowo-Wschodniej, klimat w Kambodży jest zdominowany przez monsuny. Występują one pod postacią tropikalną mokrą i suchą. Monsunowe przepływy mas powietrza są powodowane występującymi w ciągu roku nad centralną częścią kontynentu azjatyckiego zmianami ciśnienia. W lecie przepełnione wilgocią powietrze – monsun południowo-zachodni – jest wciągnięte nad ląd znad Oceanu Indyjskiego. Strumień ten ma odwrotny kierunek w zimie, kiedy północno-wschodni monsun odsyła suche powietrze. Południowo-wschodni monsun przynosi porę deszczową w okresie od połowy maja do połowy września lub wczesnego października.

Monsun północno-wschodni ze swoim suchszym i chłodniejszym powietrzem trwa od wczesnego listopada do marca. Południowa część kraju (ok. 1/3 powierzchni) ma dwumiesięczną porę suchą. W północnej części (2/3 powierzchni) pora ta trwa cztery miesiące. Pomiędzy porami następują krótkie okresy przejściowe, które odznacza pewna różnica w wilgotności, ale niewielka różnica w temperaturze. Temperatury są dość jednakowe na obszarze Basenu Tonle Sap, z niewielkimi odchyleniami od rocznej średniej, wynoszącej 25°C. Maksymalna średnia wynosi około 28°C; minimalna średnia około 22°C. Maksymalne temperatury powyżej 32°C są jednak powszechne. Zaraz przed początkiem pory deszczowej mogą osiągnąć ponad 38°C. Temperatury minimalne rzadko spadają poniżej 10°C. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń, a najcieplejszym kwiecień. Tajfuny, tropikalne cyklony często dewastujące wybrzeże Wietnamu, rzadko powodują zniszczenia w Kambodży.

Całkowita roczna średnia opadów wynosi pomiędzy 100, a 150 centymetrów. Najbardziej obfite opady rejestruje się na południowym-wschodzie. Opady od kwietnia do września na obszarze od Basenu Tonle Sap po Niziny Mekongu sięgają od 130 do 190 centymetrów, jednak ilość ta różni się znacznie w poszczególnych latach. Liczba opadów naokoło Basenu wzrasta wraz z wysokością. Jest ona największa w górach ciągnących się wzdłuż wybrzeża i na południowym-wschodzie. Obszary te otrzymują od 250 do ponad 500 centymetrów opadów atmosferycznych rocznie, gdy południowo-zachodni monsun dociera do wybrzeża. Większość deszczu na tym obszarze spływa do morza. Tylko niewielka ilość wędruje do rzek wpływających do basenu. Względna wilgotność jest wysoka nocą przez cały rok. Zwykle przekracza ona 90%. Podczas dnia w porze suchej, wilgotność osiąga średnio 50 procent lub mniej, może jednak wynosić około 60 procent w porze deszczowej.

Ludność

Pod względem liczby ludności, Kambodża jest jednym z najmniejszych krajów Azji. Populacja Kambodży jest najmniejsza wśród państw Azji południowo-wschodniej, za wyjątkiem Laosu i Singapuru.

Kraj jest bardzo jednolity pod względem etnicznym. Prawie dziewięćdziesiąt procent populacji jest pochodzenia khmerskiego lub należy do khmerskiej grupy etnicznej. Na resztę składają się mniejszości: Chińczycy, Wietnamczycy, Czamowie, Khmerzy Górscy i hinduskie grupy etniczne, a także prymitywne plemiona.

Dominującą grupą religijną są wyznawcy buddyzmu Therawada. Chociaż grupa ta była prześladowana i uciskana przez Czerwonych Khmerów, w późniejszych czasach przeżyła odrodzenie. Około 5% ludności Kambodży praktykuje islam, a dwa procent chrześcijaństwo.

Średni wiek w Kambodży wynosi 20,6 lat. 50% populacji jest w wieku poniżej 25 lat. Uważa się, że jest to prawdopodobnie skutek ustawicznej wojny domowej i jej następstw. Stosunek liczby mężczyzn do kobiet wynosi 0,95. Kambodża jest najbardziej sfeminizowanym krajem w Subregionie Mekongu.

Główną grupą językową jest również khmerski. Powszechnie używa się również języka francuskiego.

Kuchnia

Kuchnia khmerska to inna nazwa określająca jedzenie i kuchnię popularne w Kambodży. Żywność w Kambodży obejmuje owoce tropikalne, ryż, makaron, napoje i różne zupy.
Podstawowym pożywieniem mieszkańców Kambodży jest ryż. Prawie każdy posiłek zawiera miseczkę ryżu, chociaż makaron jest również popularny. Wiele zup, curry i dań podsmażanych jest podawanych wraz ryżem. W Kambodży dostępnych jest wiele odmian ryżu, w tym aromatyczny ryż i klejowaty lub lepki ryż. Ten drugi jest powszechniej stosowany w deserach z owocami, takimi jak durian.

Kuchnia khmerska ma wiele wspólnego z kuchnią sąsiedniej Tajlandii, choć ogólnie nie jest ona tak ostra. Istnieje również wiele podobieństw do kuchni wietnamskiej, takich jak wspólne dania i kolonialna historia, jako że oba kraje były częścią francuskiego imperium kolonialnego w Azji Południowo-Wschodniej. Kuchnia Kambodży czerpie również z kuchni Chin i Francji, państw które odegrały ważną rolę w historii kraju. Dania curry znane jako kari świadczą o wpływie kulturowym Indii. Wiele odmian makaronu ryżowego ukazuje wpływy kuchni chińskiej. Konserwowane cytryny są niezwykłym składnikiem dodawanym do niektórych dań khmerskich, nieczęsto stosowanym w kuchniach krajów sąsiadujących z Kambodżą. Mleczko kokosowe stanowi główny składnik wielu khmerskich curry i deserów.

Kuchnia khmerska to inna nazwa określająca jedzenie i kuchnię popularne w Kambodży. Żywność w Kambodży obejmuje owoce tropikalne, ryż, makaron, napoje i różne zupy.

Podstawowym pożywieniem mieszkańców Kambodży jest ryż. Prawie każdy posiłek zawiera miseczkę ryżu, chociaż makaron jest również popularny. Wiele zup, curry i dań podsmażanych jest podawanych wraz ryżem. W Kambodży dostępnych jest wiele odmian ryżu, w tym aromatyczny ryż i klejowaty lub lepki ryż. Ten drugi jest powszechniej stosowany w deserach z owocami, takimi jak durian.

Kuchnia khmerska ma wiele wspólnego z kuchnią sąsiedniej Tajlandii, choć ogólnie nie jest ona tak ostra. Istnieje również wiele podobieństw do kuchni wietnamskiej, takich jak wspólne dania i kolonialna historia, jako że oba kraje były częścią francuskiego imperium kolonialnego w Azji Południowo-Wschodniej. Kuchnia Kambodży czerpie również z kuchni Chin i Francji, państw które odegrały ważną rolę w historii kraju. Dania curry znane jako kari świadczą o wpływie kulturowym Indii. Wiele odmian makaronu ryżowego ukazuje wpływy kuchni chińskiej. Konserwowane cytryny są niezwykłym składnikiem dodawanym do niektórych dań khmerskich, nieczęsto stosowanym w kuchniach krajów sąsiadujących z Kambodżą. Mleczko kokosowe stanowi główny składnik wielu khmerskich curry i deserów.

Składniki
Prahok
Popularnym składnikiem jest będący niemal instytucją narodową prahok – gryzący typ fermentowanej pasty rybnej. Używa się go w wielu daniach, jako charakterystycznej przyprawy. Jest to smak, do którego większość mieszkańców państw zachodnich musi się przyzwyczaić, jednak stanowi on część integralną kuchni khmerskiej. Pasta uobecna jest w wielu daniach. Używa się jej też jako sosu do maczania. Obfite użycie prahok, dodającego słonawy posmak wielu daniom, jest cechą wyróżniająca kuchnię khmerską od kuchni innych sąsiadujących krajów. Prahok może być przygotowany na wiele sposobów i jedzony jako osobne danie. Prahok jien jest smażony i zwykle miesza się go z mięsem (najczęściej wołowiną lub wieprzowiną) oraz chili. Może być również jadany z dipami, warzywami np. ogórkiem lub bakłażanem i ryżem. Prahok gop lub Prahok ang przykrywa się liśćmi bananowca i pozostawia się go, aby gotował się pod kawałkami kamienia lub nad węgielkami.

Jeśli nie używa się prahok, w zamian stosuje się kapǐ – sfermentowanej pasty krewetkowej. W kuchni khmerskiej w zupach, daniach podsmażanych i jako dipu używa się również często sosu rybnego.

Przyprawy
Papryczka chili była nieznana w Azji przed XVI wiekiem. Sprowadzili ją Portugalczycy. Minęło jeszcze trochę czasu, zanim chili dotarło do Kambodży. Po dziś dzień nie ma ono pewnej pozycji w khmerskiej kuchni i nie jest powszechnie stosowane, w przeciwieństwie do Tajlandii, Laosu i Malezji. Gdy danie ma być ostre, wybór pada raczej na czarny pieprz. Tamarynd jest często stosowany jako baza zupy w daniach, takich jak samlar machu. Anyż gwiazdkowy jest koniecznością przy karmelizowaniu mięsa w cukrze palmowym, jak w przypadku wieprzowiny w daniu zwanym pak lov. Kurkuma, galangal, imbir, trawa cytrynowa i liście papedy są podstawowymi przyprawami w khmerskich daniach gotowanych, gulaszach i prawie wszystkich curry.

Jako że Kambodża ma rozbudowaną sieć szlaków wodnych, słodkowodne ryby stanowią dużą część diety większości mieszkańców. Ten składnik znajduje się w wielu przepisach. Codzienne świeże połowy pochodzą z rzek Mekong, Bassac i rozległego jeziora Tonle Sap. Chociaż ryby słodkowodne są najczęściej spożywanym rodzajem mięsa w diecie Kambodżan, wieprzowina i kurczak są również popularne. Jedzenie wegetariańskie stanowi część kuchni khmerskiej, często preferowaną przez uważniejszych buddystów. Nie jest jednak tak popularne, jak w sąsiadującym Wietnamie.

Kroeung
Od Hindusów, za pośrednictwem Jawajczyków, Kambodżanie nauczyli się sztuki mieszana przypraw na pastę. Używa się do niej wielu składników, takich jak kardamonu, anyżu gwieździstego, goździków, cynamonu, imbiru, kurkumy i gałki muszkatałowej. Inne rodzime składniki takie jak trawa cytrynowa, galangal, czosnek, szalotka, kolendra i liście papedy dodaje się do tej mieszanki, tak aby utworzyć charakterystyczną złożoną mieszankę przypraw zwaną „kroeung”. Innymi składnikami kroeung używanymi przez Khmerów w Ameryce są trawa cytrynowa, kurkuma, czosnek, prahok i liście cytryny. Jest to ważna aromatyczna pasta powszechnie stosowana w kuchni Kambodży.
Warzywa
Wiele warzyw stosowanych w kuchni khmerskiej stosuje się również w Chinach. Niezwykłe warzywa, takie jak beninkaza szorstka, przepękla ogórkowata, trukwa czy chińska długa fasola yardlong, można znaleźć w zupach i gulaszach.

Orientalny kabaczek może być duszony, smażony w woku lub słodzony i gotowany na parze z mleczkiem kokosowym jako deser. Warzywa takie jak grzyby, kapusta, mini kolby kukurydzy, pędy bambusa, świeży imbir, kai-lan („chiński brokuł”), zielony groszek w strąkach i chińska kapusta bok choy są częstymi składnikami wielu dań z woka. Są one razem znane pod nazwą chha. Kwiaty banana są krojone w plasterki i dodawane do niektórych dań z makaronem, jak nom banh chok.
Owoce
Owoce są tak popularne w Kambodży, że mają własny dwór królewski. Duriana uważa się za „króla”, mangostana za „królową”, sapodillę za „księcia” a owoc mleczny (phlai teuk doh ko) za “księżniczkę”. Do innych popularnych owoców należą: owoc jan, ananas, aguay, papaja, kokos, dżakfrut, arbuz, banan, mango, rambutan i wiele innych, których nazwy nie mają polskich odpowiedników (np. rose apple i palmyra fruit). Chociaż owoce zwykle jada się na deser, niektóre z nich jak dojrzało mango, arbuzy i ananasy są powszechnie jadane z mocno słonymi rybami i nieprzyprawionym ryżem. Z owoców przygotowuje się również napoje zwane tuk kolok, głównie koktajle. Popularnymi owocami na koktajle są durian, mango i banany.

Mięso
Ryba jest najbardziej popularną postacią mięsa w kuchni khmerskiej. Dużą część ryb stanowią ryby słodkowodne pochodzące z jeziora Tonle Sap. 60% białka w diecie Kambodżan pochodzi z ryb. Suszona solona ryba, znana jako trei ngeat, jest najbardziej lubiana z czystą kaszką ryżową. Popularne khmerskie danie zwane amok przygotowuje się z odmiany suma gotowanej w pikantnym curry na bazie kokosa. Wołowinę dość powszechnie stosuje się do przyrządzania słodkich khmerskich kiełbasek znanych jako twah ko. Wołowina i kurczak są duszone, pieczone na ruszcie lub smażone. Wśród owoców morza znaleźć można szereg skorupiaków, takich jak małże, sercówki, raki, krewetki i kałamarnice. Homary nie są popularne z uwagi na swoją cenę, jednak ludność Kambodży klasy średniej i ludzie bogaci lubią jadać je w Sihanoukville. Kaczka pieczona na chiński sposób char siu jest popularnym daniem podczas festiwali. Bardziej niezwykłe odmiany mięsa to żaba, żółw i różne stawonogi, takie jak tarantule. Trudno znaleźć je w kuchni khmerskiej poza granicami Kambodży, jednak są używane w codziennych daniach w kraju.

Makarony
Wiele elementów dań makaronowych było zainspirowanych przez kuchnie Chin i Wietnamu, jednak mają one wyraźne khmerskie odmiany. Do dań makaronowych nigdy nie używa się prahok. Makaron w formie ryżowych pałeczek jest używany w mee katang, które jest kambodżańską odmianą chǎo fěn z sosem. Inaczej niż w chǎo fěn w stylu chińskim, makaron jest przykrywany smażoną w woku wołowiną i warzywami, a na górę kładzie się jajecznicę. Makaron w stylu birmańskim (Mee Kola) to danie wegetariańskie z cienkiego makaronu ryżowego, gotowane z sosem sojowym i ze szczypiorkiem czosnkowym. Serwuje się je z kiszonymi warzywami Jroak, pokronymi w wąskie paski jajkami i słodkim sosem rybno-czosnkowym przybranym zmiażdżonymi orzeszkami ziemnymi. Mi Cha to smażony w woku makaron jajeczny.

Map