Indonezja

Nasze wycieczki do Indonezji

Jawa, Komodo, Bali (15 dni)

Jakarta, Jogjakarta, Bromo, Surabaja, Bali, Labuan-Bajo, Rinca, Komodo
Archipelag Indonezji składa się z ponad osiemnastu tysięcy wysp, na których żyje ponad dwieście grup etnicznych tworzących wspaniałą mozaikę kulturową.

ZOBACZ »

Kontrolowało one większość obszaru, znanego nam jako dzisiejsza Indonezja. Utrzymywało kontakty z placówkami handlowymi położonymi tak daleko, jak na zachodnim wybrzeżu Papui Nowej Gwinei. Muzułmańscy handlarze z Indii zaczęli rozprzestrzeniać swoją religię w Indonezji w VIII i IX wieku. Gdy Marco Polo dotarł na Północną Sumatrę w końcu XIII wieku, były już tam założone pierwsze islamskie państwa. Niedługo potem władcy na północy Jawy przyjęli nowe wyznanie i podbili hinduistyczne imperium Majapahit w głębi Jawy. Wiara stopniowo rozszerzała się po całym archipelagu. Dziś Indonezja to największy na świecie naród muzułmański. Liczne przyprawy Indonezji sprowadziły po raz pierwszy portugalskich kupców do głównego portu Malakka w 1511 roku. Przyprawy, takie jak goździki i gałka muszkatołowa, ceniono za smak, ale wierzono także, że są uniwersalnym lekarstwem i potrafią wyleczyć choroby od dżumy, aż po choroby weneryczne. Były dosłownie warte swojej wagi w złocie.

Holendrzy ostatecznie wyrwali Portugalczykom kontrolę na handlem przyprawami, a wytrwała Dutch East India Company (znana pod skrótem VOC) ustanowiła monopol na przyprawy, który trwał do XVIII wieku.

W XIX wieku, Holendrzy rozpoczęli uprawę cukru i kawy na Jawie. Wkrótce wyspa zapewniała trzy czwarte uprawy kawy na świecie. Na przełomie XIX i XX wieku obecności Holendrów w Indonezji rzuciło wyzwanie narodowe powstanie, będące wynikiem prawie trzech wieków uciskającej władzy kolonialnej.

Po II wojnie światowej wybuchła czteroletnia wojna partyzancka pod wodzą nacjonalistów przeciwko Holendrom na Jawie. Wraz ze skutecznymi zagranicznymi działaniami politycznymi, pomogła ona uzyskać niepodległość. Republika Indonezji została oficjalnie proklamowana 17 sierpnia 1945 roku. Zyskała niepodległość 4 lata później. Na przestrzeni pierwszych dwóch dekad niepodległości, republika zdominowana była przez charyzmatyczną postać Sukarno, jednego z wczesnych nacjonalistów więzionych przez Holendrów. Generał (w stanie spoczynku) Soeharto przejął władzę od Sukarno w 1967 roku.

Gospodarka Indonezji w latach siedemdziesiątych opierała się głównie na eksporcie oleju. Azjatycki kryzys finansowy, który wybuchł w połowie 1997 roku, sparaliżował ekonomię kraju. W szczytowym jego momencie rupia straciła względem dolara amerykańskiego 80% swojej wartości. 21 Maja 1998 Soeharto zrezygnował po 32 latach sprawowania władzy i został zastąpiony przez B.J. Habibie, czemu towarzyszyły krwawe zamieszki. Pierwsze demokratyczne wybory w Indonezji odbyły się w październiku 1999 roku. W ich wyniku prezydentem został Abdurrahman ‚Gus Dur’ Wahid.

Klimat

Główną zmienną indonezyjskiego klimatu nie jest temperatura czy ciśnienie, ale opady. Prawie jednolicie ciepłe wody, które stanowią 81 procent obszaru Indonezji sprawiają, że temperatury na lądzie pozostają prawie niezmienne. Archipelag rozdzielony jest równikiem i leży prawie całkowicie w strefie klimatu tropikalnego. Niziny na wybrzeżach cechują się średnią temperaturą 28°C, tereny wewnątrz lądu i tereny górskie osiągają średnio 26°C, a temperatura w wyższych partiach górskich wynosi średnio 23°C. Relatywna wilgotność obszaru waha się między 70, a 90 procent. Wiatry są umiarkowane i ogólnie przewidywalne. Monsuny zwykle wieją od południa i wschodu w okresie od lipca do września i od północnego-zachodu w okresie od grudnia do marca. Tajfuny i potężne burze stanowią niewielkie zagrożenie dla żeglarzy w Indonezji. Głównym niebezpieczeństwem są bystre prądy w kanałach, takich jak cieśniny Lombok i Sape.

 

Historia

Pierwszym znanym nam człekowatym mieszkańcem Indonezji był tak zwany „człowiek z Jawy”, inaczej Homo erectus. Żył na tych obszarach pół miliona lat temu. Około 60 000 lat temu przodkowie obecnych Papuańczyków przemieszczali się przez te wyspy w kierunku wschodnim, ostatecznie docierając do Nowej Gwinei i Australii około 30- 40 000 lat temu. Znacznie później, około 4 000 lat p.n.e. pojawili się przodkowie dzisiejszych Malajczyków, Jawajczyków i innych malajsko-polinezyjskich grup, które teraz tworzą przeważającą część populacji Indonezji.

 

Geografia

Indonezja jest dużym krajem wyspiarskim rozciągającymi się na 5 120 kilometrów od wschodu na zachód i 1 760 kilometrów od północy na południe. Tworzy ją 13 667 wysp (według niektórych źródeł 18 000), z których tylko 6 000 jest zamieszkanych. Do pięciu głównych wysp należą Sumatra, Jawa, Borneo (Kalimantan), Celebes (Sulawesi) i Nowa Gwinea (Irian Jaya). Dwie z wysp dzielone są z innymi państwami. Kalimantan (zwany w okresie kolonialnym Borneo, trzecia pod względem wielkości wyspa na świecie), należy również do Malezji i Brunei. Nowa Gwinea dzielona jest zaś z państwem Papui Nowej Gwinei.

Całkowity obszar lądowy Indonezji wynosi 1 919 317 kilometrów kwadratowych. W całkowite terytorium Indonezji wlicza się kolejne 93 000 kilometrów kwadratowych mórz śródlądowych (cieśniny, zatoki i inne akweny). Dodatkowe tereny otaczających mórz sprowadzają oficjalnie uznawane terytorium Indonezji (lądowe i morskie) do około 5 milionów kilometrów kwadratowych. Jednak rząd rości sobie prawa do wyłącznej strefy ekonomicznej, z którą całkowita powierzchnia kraju wynosi około 7,9 miliona kilometrów kwadratowych.

Geografowie umownie zgrupowali wyspy Sumatrę, Jawę (i Madurę), Kalimantan (wcześniej Borneo) i Sulawesi (wcześniej Celebes) w Wielkie Wyspy Sundajskie. Te wyspy, z wyjątkiem Sulawesi, leżą na lądzie sundajskim – przedłużeniu Półwyspu Malajskiego i południowo-wschodniej części kontynentu azjatyckiego. Daleko na wschód położona jest prowincja Papua (Iran Jaya, wcześniej Irian Barat lub Zachodnia Nowa Gwinea), która obejmuje zachodnią połowę drugiej pod względem wielkości wyspy na świecie – Nowej Gwinei, położonej na szelfie sahulskim.

Głębokość morza w cieśninie Sunda i na szelfie sahulskim wynosi średnio 200 metrów lub mniej. Pomiędzy tymi dwoma szelfami leżą Sulawesi, archipelag Nusa Tenggara (znane także jako Małe Wyspy Sundajskie) i Moluki (Wyspy Korzenne), które tworzą drugą grupę wysp. Otaczające je morza osiągają w niektórych miejscach 4 500 metrów głębokości. Termin „Wyspy Zewnętrzne” jest używany w sposób niejednoznaczny przez wielu autorów, jednak zwykle uważa się, że odnosi się on do wysp innych, niż Jawa i Madura.

Pod względem tektonicznym region ten, a w szczególności Jawa, jest wysoce niestabilny. Chociaż popiół wulkaniczny użyźnia gleby, cecha ta sprawia, że warunki rolnicze są na niektórych obszarach nieprzewidywalne. Kraj ma liczne góry i około 400 wulkanów, z których w przybliżeniu 100 jest aktywnych. Tylko w latach 1972-1991 zanotowano 29 erupcji wulkanicznych, z czego większość na Jawie. Najbardziej gwałtowne współczesne wybuchy wulkanów miały miejsce właśnie w Indonezji. W 1815 roku wybuch wulkanu Gunung Tambora na północnym wybrzeżu wyspy Sumbawa, w prowincji Nusa Tenggara Barat, pochłonął 92 000 ofiar i zaowocował “rokiem bez lata” w różnych częściach świata. W 1883 roku w wyniku erupcji Krakatau w cieśninie Sunda, położonego między Jawą a Sumatrą, 36 000 Zachodnich Jawajczyków zginęło od powstałej fali. Dźwięk eksplozji słyszany był nawet w tak oddalonych miejscach, jak Turcja i Japonia. Przez prawie sto lat po tym wybuchu Krakatau był uśpiony, aż do późnych lat siedemdziesiątych, gdy wybuchł dwukrotnie.

Góry sięgające od 3 000 do 3 800 m.n.p.m można znaleźć na Sumatrze, Jawie, Bali, wyspach Lombok, Sulawesi (Celebes) i Seram. Najwyższe góry Indonezji, sięgające od 4 700 do 5 000 metrów, są położone w pasmach górskich Jayawijaya i Sudirman w prowincji Papua. Najwyższy szczyt, Puncak Jaya (Piramida Carstensza), sięga 5 039 metrów i położony jest w górach Sudirman.

Małe Wyspy Sundajskie składają się z dwóch pasm wysp rozciągających się na wschód od Bali w kierunku Papui. Wewnętrzny łuk Małych Wysp Sundajskich jest dalszą częścią łańcucha gór i wulkanów rozciągającego się od Sumatry, przez Jawę, Bali i Flores, aż po Wyspy Banda. Zewnętrzny łuk Małych Wysp Sundajskich jest geologicznym przedłużeniem łańcucha wysp na zachód od Sumatry, w którego wkład wchodzą Nias, Wyspy Mentawai i wyspa Enggano. Łańcuch ten ponownie pojawia się na powierzchni w regionie Małych Wysp Sundajskich, w postaci nierównych górzystych wysp Sumba i Timor.

Moluki (Wyspy Korzenne) pod względem geologicznym znajdują się wśród najbardziej złożonych wysp Indonezji. Są położone w północno-wschodniej części archipelagu, od północy ograniczone przez Filipiny, od wschodu przez Papuę, a od południa przez Małe Wyspy Sundajskie. Do największych z tych wysp należą Halmahera, Seram i Buru, które wyrastają stromo z bardzo głębokich mórz. Takie ostre ukształtowanie terenu oznacza, że jest tam niewiele nizin brzegowych.

Geografowie wierzą, że wyspa Nowa Gwinea, której częścią jest prowincja Papua, mogła kiedyś stanowić część kontynentu australijskiego. Góry Papui ciągną się na długości około 650 kilometrów od wschodu na zachód, dzieląc prowincję na część północną i południową.

Ekstremalne różnice w ilości opadów są powiązane z monsunami. Wyróżniamy ogólnie porę suchą (czerwiec-wrzesień), będąca pod wpływem mas kontynentalnego powietrza znad Australii oraz porę deszczową (grudzień-marzec), która jest rezultatem mas powietrza znad kontynentu azjatyckiego oraz znad Pacyfiku. Lokalne układy wiatrów mogą jednak znacznie zmodyfikować te ogólne wzorce, szczególnie w centralnej części wysp Moluki – na Seram, Ambon i Buru. Ten zmienny schemat wiatru i opadów deszczu uzależniony od pór roku jest powiązany z położeniem geograficznym Indonezji, jako że archipelag znajduje się pomiędzy dwoma wielkimi kontynentami. W lipcu i sierpniu, wysokie ciśnienie nad australijską pustynią przemieszcza wiatry znad kontynentu w kierunku północno-zachodnim. Gdy wiatry docierają do równika, rotacja ziemi sprawia, że zbaczają ze swojego pierwotnego kursu na północny-wschód w kierunku Azji południowo-wschodniej. W styczniu i lutym odpowiedni układ wysokiego ciśnienia znad kontynentu azjatyckiego sprawia, że wzór ten się odwraca. Będący jego rezultatem monsun jest wzmagany wilgotnymi bryzami znad Oceanu Indyjskiego, co skutkuje znacznymi opadami deszczu w wielu częściach archipelagu.

Dominujące schematy wiatrów wchodzą w interakcję z lokalnymi warunkami topograficznymi, dlatego też ilość opadów w różnych regionach archipelagu znacznie różni się od siebie. Generalnie, zachodnie i północne rejony Indonezji otrzymują najwięcej opadów atmosferycznych, jako że przesuwające się na północ i zachód chmury monsunowe stają się ciężkie od wilgoci, do czasu gdy dotrą do tych bardziej odległych obszarów. Zachodnia Sumatra, Jawa, Bali, wnętrze Kaliantanu, Celebes i Papua są zwykle najbardziej wilgotnymi regionami Indonezji, z opadem w wysokości ponad 2 000 milimetrów rocznie. Po części wilgoć ta ma swoje źródło w wysokich szczytach górskich, które wyłapują wilgotne powietrze. Z drugiej strony, wyspy położone najbliżej Australii, w tym Małe Wyspy Sundajskie i wschodni cypel Jawy, są raczej suche, z niektórymi obszarami otrzymującymi mniej niż 1000 milimetrów rocznie.

Chociaż temperatura powietrza zmienia się nieznacznie zależnie od pory roku i regionu, niższe temperatury przeważają w wyżej położonych partiach. Generalnie temperatura opada o około 1° co 90 metrów. W niektórych wysokich górach w głębi lądu zdarzają się nocne przymrozki. Najwyższe łańcuchy górskie w Papui są stale przykryte śniegiem.

Z uwagi na położenie na równiku, archipelag cechuje niewielka różnica w długości dnia w zależności od pór roku. Różnica pomiędzy najdłuższym, a najkrótszym dniem w roku wynosi 48 minut. Archipelag rozciąga się w trzech strefach czasowych: Zachodni Czas Indonezyjski – GMT + 7 godzin, w tej strefie leżą Sumatra, Jawa i wschodni Kalimantan; Środkowy Czas Indonezyjski – GMT + 8 godzin – zachodni Kalimantan, Małe Wyspy Sundajskie i Celebes; Wschodni Czas Indonezyjski – GMT + 9 godzin – Moluki i Papua. Granica pomiędzy zachodnią i środkową strefą czasową, ustalona w roku 1988, to linia przebiegająca pomiędzy Jawą, a Bali przez środek Celebesu. Granica pomiędzy środkową, a wschodnią strefą czasową biegnie od wschodniego wierzchołka wyspy Timor do wschodniego wierzchołka Sulawesi.

Ludność

Populacja Indonezji wynosi około 250 milionów ludzi i jest to czwarty kraj pod względem zaludnienia na świecie. Według ostatniego spisu ludności, muzułmanie stanowią w przybliżeniu 88% całej populacji, co sprawia, że Indonezja jest największym społeczeństwem muzułmańskim na świecie. Na ludność Indonezji składa się wiele grup etnicznych – 45% to Jawajczycy, 14% Sundajczycy, 7,5% Madurowie. 26% stanowią inne grupy etniczne.

W Indonezji mówi się około 583 językami i dialektami. Zwykle należą one do różnych grup etnicznych. Niektóre znacznie wyróżniające się lokalne języki to: język aceh, batak, sundajski, jawajski, język sasak, tetum z Timoru, język dayak, minahasa, toraja, bugijski, halmahera, amboński i kilka innych języków Papui. Języki te używane są w różnych dialektach, co sprawia że sprawa jest jeszcze bardziej skomplikowana.

Oficjalnym językiem jest Bahasa Indonesia, który jest pokrewny językowi malajskiemu. Zapisywany jest pismem romańskim i bazowany na europejskiej ortografii. We wszystkich miejscowościach turystycznych najbardziej rozpowszechnionym językiem obcym jest angielski. W dużych miastach wciąż używa się holenderskiego, podczas gdy francuski staje się coraz bardziej popularny w dobrych hotelach i restauracjach.

Kuchnia

Na przestrzeni wieków Indonezja była zaangażowana w handel, ze względu na swoje położenie i bogactwa naturalne. Dodatkowo krajowe techniki i składniki kuchni indonezyjskiej ulegały wpływom Indii, Środkowego Wschodu, Chin i ostatecznie Europy. Kupcy z Hiszpanii i Portugalii przywieźli ze sobą produkty Nowego Świata, nawet zanim Holendrzy przybyli tu by skolonizować większość archipelagu. Indonezyjskie wyspy Moluki, znane jako „Wyspy Korzenne”, również przyczyniły się do wprowadzenia rodzimych przypraw, takich jak goździki i gałka muszkatołowa, do indonezyjskiej i światowej kuchni.

Niektóre popularne indonezyjskie dania, takie jak nasi goreng, gado-gadosate i soto są wszechobecne w kraju i uważane za dania narodowe.

Kuchnia sumatrzańska, dla przykładu, ma często wpływy Środkowego Wschodu i Indii, w tym przyprawiane curry mięsa i warzywa, takie jak gulai i kari, podczas gdy kuchnia jawajska ma charakter bardziej miejscowy. Kuchnia Wschodniej Indonezji jest podobna do kuchni polinezyjskiej i melanezyjskiej. W kuchni indonezyjskiej odnajdujemy też elementy kuchni chińskiej: całkowicie wchłonięte zostały takie składniki jak bakmi (makaron), bakso (kulki mięsne lub rybne) i lumpia (sajgonki).

Niektóre popularne dania mające swoje korzenie w Indonezji, są teraz powszechne w większej części Azji południowo-wschodniej. Dania indonezyjskie takie jak satay, wołowina rendang i sambal są również lubiane w Malezji i Singapurze. Dania na bazie soi, takie jak różne odmiany tofu (tahu) i tempe, są również bardzo popularne. Tempe uważa się za wynalazek jawajski. Jest to lokalna adaptacja opartego na soi kiszenia i wytwarzania jedzenia. Innym kiszonym jedzeniem jest oncom, pod kilkoma względami podobne do tempe. Do oncom używa się jednak wielu składników bazowych (nie tylko soi). Jest ono tworzone przy pomocy różnych grzybów i szczególnie popularne w Zachodniej Jawie.

Indonezyjskie posiłki powszechnie jada się przy pomocy łyżki w prawej ręce i widelca w lewej (którym wpycha się jedzenie na łyżkę). Jednak w wielu częściach kraju, takich jak Zachodnia Jawa i Zachodnia Sumatra, często jada się za pomocą samych dłoni. W restauracjach i domach gdzie je się gołymi dłońmi, jak na przykład stoiskach z owocami morza, tradycyjnych restauracjach sundajskich i minangkabau, lub straganach z jedzeniem ze Wschodniej Jawy pecel lele (smażone sumy z sambal) i ayam goreng (smażony kurczak), zwykle podaje się kobokan, miskę wody z plasterkiem limonki nadającej świeży zapach. Ta woda nie powinna być pita. Jest używana do mycia rąk przed i po posiłku. Jadanie pałeczkami jest ogólnie praktykowane tylko na straganach i w restauracjach serwujących adaptacje chińskiej kuchni, takie jak bakmie albo mie ayam (makaron z kurczakiem) z pangsit (pierożki wonton), mie goreng (smażony makaron) i kwetiau goreng (smażony płaski makaron ryżowy)

Dania regionalne

Jawa Zachodnia

Główną specjalnością Jawy Zachodniej jest karedok, świeża sałatka przygotowywana z długiej fasoli (fasoli yardlong), kiełków fasoli i ogórka z ostrym sosem. Inne sundajskie dania to mie kocok czyli zupa z wołowiną, jajkami i makaronem oraz soto Bandung – zupa wołowo-warzywna z daikonem (rzodkiew japońska) i trawą cytrynową. Ulubiony przez sprzedawców ulicznych jest kupat tahu (zgnieciony ryż, kiełki fasoli i tofu z sosem sojowym i sosem z orzeszków ziemnych). Colenak (pieczony maniok ze słodkim sosem kokosowym) i ulem (pieczona kostka klejącego ryżu z sosem orzechowym) to dania zwykle jadane na ciepło.

Jawa Środkowa

Kuchnia Jawy Środkowej znana jest ze swojej słodkości i dania gudeg, szczególnie słodkiego curry przyrządzanego z dżakfruta. Miasto Yogyakarta słynie z ayam goreng (smażony kurczak) i kelepon (zielone kulki z mąki ryżowej z nadzieniem z cukru palmowego). Do specjałów Surakarty (Solo) należą Nasi liwet (ryż z mlekiem kokosowym, niedojrzałą papają, czosnkiem i szalotką, serwowany z kurczakiem lub jajkiem) i serabi (naleśniki z mlekiem kokosowym, czekoladą, bananem lub dżakfrutem). W Jawie Środkowej posmakować można również pecel (sos arachidowy ze szpinakiem i kiełkami fasoli), lotek (sos arachidowy z warzywami i prasowanym ryżem), opor ayam (opiekany kurczak z sosem kokosowym) i rawon (ciemny gulasz wołowy).

Madura

Madura to wyspa leżąca przy północno-wschodnim wybrzeżu Jawy, będąca częścią prowincji Jawa Wschodnia. Podobnie do kuchni Jawy Wschodniej, w której używa się petis udang, kuchnia Madury używa petis ikan, które robione jest z ryby zamiast krewetek. Przyrządzany tutaj satay jest najprawdopodobniej najpopularniejszym wariantem satayu w Indonezji. Niektórymi popularnymi daniami są Sate Ayam Madura (satay z kurczakiem w sosie arachidowym) i Soto Madura (zupa z wołowiny). Dania z wyspy Madura są często bardziej słone niż w innych regionach Jawy Wschodniej.

Bali

Jednym z dań balijskich jest lawar (posiekany kokos, czosnek, chili z wieprzowiną lub mięsem i krwią kurczaka). Bebek betutu to kaczka nadziewana przyprawami, owinięta w liście banana i łupiny kokosa, gotowana w jamie wypełnionej żarem. Balijskie sate, znane jako sate lilit, przyrządza się z siekanego mięsa nadziewanego na szpikulce, za które często służą pałeczki trawy cytrynowej. Babi guling to pieczona na różnie świnia wypchana chili, kurkumą, czosnkiem i imbirem.

Północna

SumatraArabscy, perscy i indyjscy kupcy mieli wpływ na jedzenie w Aceh, chociaż smaki zmieniły się i mają teraz niewiele wspólnego ze swoim oryginalnym kształtem. Można znaleźć tu curry znane jako kare lub gulai, które są bogatymi daniami na bazie kokosu, tradycyjnie przygotowywanymi z wołowiną, mięsem kozim, rybą lub drobiem, ale są również robione z tofu, warzyw i dżakfruta. Popularnym jedzeniem Aceh jest roti cane i mie aceh. Batakowie używają wieprzowiny lub nawet mięsa psa do przyrządzania sangsang. Inną specjalnością Bataków na bazie wieprzowiny jest babi panggang – mięso najpierw gotowane w occie i krwi świni, a potem pieczone. Kolejne danie, Ayam, namargota, to kurczak gotowany w krwi i przyprawach. Godne uwagi jest arsik: karp gotowany z przyprawami i ziołami. Lada rimba to mocna papryka używana przez Bataków.

Celebes

PołudniowyMakasar to jedno z kulinarnych centrów Indonezji. To ojczyzna takich przysmaków jak Coto, Konro, Pallubasa i Mie Kering. Jako że jest to duże centrum handlu rybami, miasto znane jest również ze swoich owoców morza. Sop Sodara z Pangkep i Kapurung z Palopo to również sławne dania tej prowincji.

Małe Wyspy Sundajskie

Z uwagi na bardziej suchy w porównaniu do Indonezji zachodniej klimat, w tutejszej kuchni mniej jest ryżu, a więcej sago, kukurydzy, manioka i taro. Popularna jest ryba, w tym sepat, czyli kawałki ryby w sosie z kokosa i kawałków młodego mango. Mieszkańcy wyspy Lombok lubują się w pikantnym jedzeniu, takim jak ayam taliwang, czyli pieczonym kurczaku serwowanym z dipem z orzeszków ziemnych, pomidora, chili i limonki. Pelecing to ostry sos używany w wielu potrawach, przyrządzany z chili, pasty krewetkowej i pomidora. Sares przygotowuje się z chili, soku kokosowego i włókien palmy bananowej. Czasem miesza się go z mięsem. Do dań bezmięsnych zaliczają się kelor (gorąca zupa warzywna), serebuk (warzywa zmieszane z kokosem) i timun urap (ogórek z kokosem, cebulą i czosnkiem).

Moluki i Papua

Kuchnia wysp Moluki obfituje w owoce morza, podczas gdy miejscowa kuchnia Papui zwykle składa się z wieprza z bulwami takimi jak słodki ziemniak. Podstawowym składnikiem tych kuchni jest Papeda (limonka kaffir), zwykle jadana z żółtą zupą z tuńczyka, karmazynem lub innymi rybami przyprawionymi kurkumą, limonką i innymi przyprawami.

Map