Nasze wycieczki do Peru

Historia

Wczesna historia

Dzisiejsi Peruwiańczycy są potomkami jednej z najstarszych i najwspanialszych cywilizacji na naszej planecie. Podbój tych ziem rozpoczął Francisco Pizarro w 1528 roku. Państwo Inków było już w tym okresie mocno osłabione przez nieustające walki plemienne oraz epidemię ospy, która zdziesiątkowała ludność. Konkwistadorzy wykorzystali także przyjazne nastawienie mieszkańców do przybyszów. Podstępnie zwabili, a następnie zamordowali króla Atahualpę i najważniejszych dostojników. Walki z najeźdźcą trwały do 1572 roku, kiedy to Hiszpanie zlikwidowali ostatnie miasto inkaskie Vilcabambie, również brutalnie mordując jego mieszkańców i władcę. Hiszpania uważała Peru za najbogatszą swoją kolonie w tej części świata i długo broniła się przed uznaniem niepodległości państwa potomków Inków.

Powstanie niepodległego Peru i pierwszy konflikt z Chile

Ostatecznie Peru ogłosiło niepodległośc w roku 1821. Pierwszym przywódcą wolnego Peru był jeden z najsłynniejszych bojowników o niepodległość krajów Ameryki Południowej – Simon Bolivar. Stworzył on Konfederację Boliwijsko-Peruwiańską. W roku 1839 Peru zerwało ten sojusz i od tego czasu aż do początków lat 40-tych XIX wieku utrzymywała się bardzo niestabilna sytuacja polityczna. Przełom nastąpił dopiero za rządów prezydenta Ramona Castillo. Na mocy umów międzynarodowych, kraj zaciągnął zagraniczne pożyczki, co spowodowało rozwój gospodarczy i poprawę poziomu życia mieszkańców. Na przełomie lat 70 i 80-tych Peru prowadziło z Chile tzw. „wojnę o Pacyfik” i w wyniku przegranej utraciło tereny bogate w saletrę, co przyczyniło się do powiększenia długu krajowego.

Pierwsza połowa XX wieku

Na początku XX wieku, po otwarciu Kanału Panamskiego, ponownie nastąpiło ożywienie gospodarcze, które zahamował dopiero ogólnoświatowy kryzys gospodarczy lat 30-tych. Od poczatku swej historii Peru wielokrotnie wchodziło w spory z sąsiadami, które rozstrzygały się w wyniku działań wojennych. W latach 30-tych trawał konflikt z Kolumbią, a dekadę póżniej rozpoczęła się wojna z Ekwadorem. Pod koniec II wojny światowej Peru opowiedziało się po stronie zwycięskiej koalicji aliantów i w 1945 roku wypowiedziało wojnę Niemcom i Japonii.

Powojenny chaos i rządy wojskowych

W latach powojennych do władzy dochodzili przedstawicie skrajnie różnych ugrupowań. O ile prezydent Jose Luis Bustamente wprowadził do swojej polityki interwencjonizm państwa, to już jego następca preferował politykę otwartą na wolny rynek. W czasach prezydentury Manuela Odrii, dzięki zastrzykom kapitału zagranicznego, Peru odnotowało wzrost gospodarczy. W roku 1968 nastąpił przewrót wojskowy. Junta sprawowała władzę aż do roku 1980.

Partyzanci spod znaku Świetkistego Szlaku

Organizacja ta powstała z inicjatywy Abimaela Guzmana, profesora filozofii, który na początku lat 60-tych ubiegłego wieku głosił teorie, które stały się podstawą ideologii późniejszych partyzantów. Z czasem zwolennicy Guzmana stworzyli oddziały zbrojne, które podjęły walkę z legalną władzą, w imię haseł komunistyczno-maoistowskich oraz „ludowej sprawiedliwości” i szybko zdobyli poparcie ubogiej części społeczeństwa, głównie z terenów wiejskich. Dopuszczali się także aktów sabotażu i ataków bombowych na terenach dużych miast, ze stolicą włącznie. Pomimo wyraźnego wzrostu liczby partyzantów w latach 80-tych, kolejne rządy konsekwentnie bagatelizowały problem, stosując politykę niezauważania ich działalności. Radykalizacja metod przyczyniła się do spadku popularności tej organizacji wśród społeczeństwa. W latach 90-tych rząd zmienił swoją politykę w stosunku do partyzantów, stosując coraz większe represje. Do więzienia trafili praktycznie wszyscy, najważniejsi dowódców ruchu. Wszystkie te okoliczności doprowadziły do upadku organizacji, którą obecnie reprezentują tylko niewielkie, rozproszone oddziały, skazane w najbliższej przyszłości na całkowitą klęskę.

Czasy współczesne

Od 2011 roku prezydentem kraju jest Ollanta Moisés Humala Tasso, lider Peruwiańskiej Partii Nacjonalistycznej. W swoim orędziu zapowiedział między innymi wzrost płacy minimalnej, emerytury dla osób powyżej 65 roku życia oraz wprowadzenie podatku dla firm z sektora górniczego.

 

 

Geografia

POŁOŻENIE I GRANICE

Peru leży pomiędzy 0º a 19º szerokości południowej i 68º a 81º długości zachodniej. Od północy graniczy z Ekwadorem i Kolumbią, od wschodu z Brazylią i Boliwią, a od południa z Argentyną. Zachodnia część kraju rozciąga się na wybrzeżu Oceanu Spokojnego. W skład Peru wchodzą także nieduże wyspy, takie jak Lobos de Tierra, Huaru czy Guanape. Najdłuższa odległość z północy na południe wynosi 2000 km a ze wschodu na zachód 1300 km.

RZEŹBA I RÓŻNORODNOŚĆ

Peru to kraj górzysty, ukształtowany przez ruchy górotwórcze, które wypiętrzyły najwyższe góry Ameryki Południowej – Andy. Rejon ten jest aktywny sejsmicznie. Trzęsienia ziemi nawiedzają Peruwiańczyków regularnie, ostatnie, które miało poważne skutki dla mieszkańców, miało miejsce w 1970 roku. Charakterystyczne dla krajobrazu kraju są wielkie płaskowyże, położone na dużych wysokościach. Peru ma słabo rozwiniętą linię brzegową. Większe zatoki znajdują się w północnej części wybrzeża. Także tam połozony jest jedyny półwysep w kraju – Paracas. Najwyższy szczyt Huascaran (6768 m npm ) leży w Andach Peruwiańskich, w parku narodowym o tej samej nazwie. Charakterystyczne dla peruwiańskiego krajobrazu są wysoko położone płaskowyże w środkowej części kraju. Pas przybrzeżny tworzą wąskie niziny. Dużą część kraju zajmuje dżungla równikowa.

POWIERZCHNIA , LUDNOŚĆ, STOLICA

Peru jest trzecim pod względem powierzchni krajem w Ameryce Południowej, zajmuje 1 285 216 km kw. Kraj zamieszkuje blisko 30 mln obywateli. Bezpośrednio nad oceanem leży stolica kraju , Lima. W tym ogromnym mieście mieszka ponad 8 mln ludzi. Założycielem miasta był Francisco Pizarro w 1535 roku. Starówka miasta została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W Limie znajduje się także najstarszy uniwersytet na kontynencie południowo-amerykańskim.

OBSZARY GEOGRAFICZNE

Peru dzieli się na 25 regionów i prowincję Lima. Występują tu trzy podstawowe krainy geograficzne, nazwane: Costa, Selva ( Amazonia ) i Sierra.

Costa to wąski pas nizin nadmorskich, gdzie często występują wstrząsy sejsmiczne. Teren ten ma charakter pustynny lub półpustynny. Wiele rzek na tym obszarze ginie w piaskach pustyni i nigdy nie dociera do oceanu. Jest to najludniejsza część kraju.

Selva, zwana także Amazonią, to region o wilgotnym, gorącym klimacie, porośnięty dżunglą równikową. I chociaż zajmuje dużą część powierzchni kraju, mieszka tu stosunkowo niewielu ludzi.

Sierra czyli kraina Andów. Tutaj znajdują się najwyżej położone pasma górskie, takie jak Kordyliera Zachodnia, Wschodnia i Środkowa. W części zachodniej leży najwyższa góra Peru – Huascaran 6768 m npm. Łańcuchy górskie oddzielają od siebie wielkie, płaskowyże, zwane puna. Na jednym z takich płaskowyży znajduje się najwyżej na świecie położone jezioro żeglugowe – Titicaca ( 3812 m npm ).

RZEKI I JEZIORA

Peru nie obfituje w duże i długie rzeki.W Andach Peruwiańskich bierze swój początek Amazonka i płynie przez Peru na odcinku ponad 700 km. Najdłuższymi rzekami kraju są Ucayali -1771 km i Maranon – 1414 km. Najwięcej jezior andyjskich jest pochodzenia tektonicznego i polodowcowego. Wśród nich najbardziej znane jest najwyżej na świecie położone jezioro żeglugowe – Titicaca ( 3812 m npm ) oraz Parinacochas, nad którym żyją wspaniałe, opryginalne różowe flamingi.

Klimat

W Peru wyróżniamy dwie pory roku, a pogoda zależna jest od regionu geograficznego. Planowanie wyjazdu należy rozpocząć od wyboru części kraju, którą chcemy odwiedzić. W terminie styczeń- marzec najpiękniej jest na wybrzeżu, gdzie panuje wtedy wspaniała słoneczna aura. W następnych miesiącach, aż do listopada, rejon ten spowity jest w oparach gęstej mgły, zwanej garua. Zjawisko to nie tylko ogranicza widoczność, ale także wpływa negatywnie na samopoczucie. Najchłodnie jest tu w sierpniu, kiedy temperatura utrzymuje się między 13-17 stopniami Celsjusza. Jeśli chcemy udać się w rejony górskie, najlepiej zrobić to między czerwcem a sierpniem, gdy panuje pora sucha. Należy jednak wziąć pod uwagę bardzo duże, dobowe wahania temperatur, które powodują czasami nocne przymrozki. Ze względu na ulewne deszcze w pozostałych miesiącach, zdarza się, że władze Peru, w trosce o bezpieczeństwo turystów, zawieszają zwiedzanie niektórych regionów (np Machu P icchu ). Do puszczy amazońskiej najlepiej wybrać się w lipcu i sierpniu, kiedy nie jest tak gorąco i opady są zdecydowanie mniejsze.

Roczny rozkład temperatury w trzech najważniejszych regionach geograficznych w ° Celsjusza

MIASTO

I – III

IV – VI

VII – IX

X – XII

Lima ( Costa )

19° – 28°

17° – 26°

13° – 21°

14° – 25°

Cuzco ( Sierra )

6° – 19°

1° – 20°

0° – 20°

7° – 21°

Iquitos ( Selva )

22° – 32°

21° – 31°

21° – 30°

22° – 32°

Kuchnia

To właśnie z Peru został przywieziony, tak przez nas lubiany, ziemniak. Jest uprawiany w wielu odmianach. Do najbardziej znanych potraw ziemniaczanych należą papa rellena – ziemniaki nadziewane cebulą, jajkiem, mięsem i rodzynkami oraz papa ocopa – ziemniaki w pikantno-słodkim sosie z orzeszków ziemnych. Oprócz ziemniaków popularne są również inne miejscowe rośliny bulwiaste, takie jak oca, olluco czy arracacha oraz kukurydza i fasola, występujące tutaj w wielu odmianach. Peruwiańczycy jedzą dużo świeżych warzyw i owoców. Dominującą przyprawą jest papryczka chili. Obszary położone nad oceanem obfitują w dania rybne i owoce morza. Najbardziej znaną potrawą jest ceviche – marynowana na surowo w soku limonkowym ryba, podawana na liściu sałaty, z górska kukurydzą i słodkimi ziemniakami. Peruwiańczycy uważają, że jest to świetne lekarstwo na kaca i wspaniały afrodyzjak. Bardzo popularna jest także zupa z krewetek, ziemniaków, mleka i chili – chupe de camarones. Na terenach górskich, szczególnie w okolicy Cuzco, wielkim rarytasem jest cuyes, czyli pieczona na patelni świnka morska. W Andach je się też dużo zup, gulaszów i zapiekanek. 

Popularne są także dania z mięsa lam i alpak. Hiszpanie przywieźli do Peru kury, owce i krowy. Hodowla tych zwierząt przyjęła się i rozpowszechniła. Do jadłospisu codziennego weszły dania z drobiu, baraniny i wołowiny. Bardzo charakterystycznym owocem w kraju jest camu camu. Owoc ten ma mnóstwo witaminy C. Prawie wyłącznie w Andach rośnie lucuma. Owoc ten jest bardzo popularny jako dodatek do lodów i ciast. Wśród słodkości wymienić należy el suspiro limeno czyli krem o konsystencji budyniu, z bezą lub bitą śmietaną oraz budyń z gotowanej, czerwonej kukurydzy z owocami nazywany la mazmorrada morada. Deserów nie jest zbyt wiele, ale wszystkie są bardzo słodkie. Ulubionym trunkiem Peruwiańczyków jest wódka winogronowa, wymieszana z sokiem limonkowym, odrobiną cynamonu, kurzym białkiem, cukrem i pokruszonym lodem, zwana pisco sour. Z napoi bezalkoholowych najpopularniejsza jest, produkowana przez koncern Coca-Cola, Inca-cola. Ten jaskrawo-żółty napój jest bardzo słodki, w smaku przypomina rozpuszczone żelki. Wśród górali inkaskich popularne są napary z liści koki, które pomagają, między innymi, na dolegliwości żołądkowe.

Religia

Według ostatnich danych ponad 80% Peruwiańczyków to katolicy. W następnej, najliczniejszej grupie znajdują się ewangelicy, których jest nieco ponad 12%. Mormoni, buddyści, świadkowie Jehowy oraz wyznawcy religii indiańskich stanowią pozostałą część wierzących obywateli Peru. Jako ateiści określiło się nieco ponad 1% poulacji. Religia katolicka urozmaicona jest wieloma obrzędami z czasów dawnych wierzeń. Szczególnie w rejonach wiejskich koloryt odprawianych nabożeństw może wprawić w zdumienie przybysza z Europy.

Wskazówki dla podróżnych

PRZELOTY MIĘDZYNARODOWE

Przeloty odbywają się samolotami rejsowymi z Warszawy z międzylądowaniem w jednym z europejskich portów lotniczych. Przelot z portu przesiadkowego do Limy trwa 14 godzin. Dokładne informacje o godzinach przelotów i zbiórce znajdą Państwo w liście przewodnim, wysłanym do uczestników na dwa tygodnie przed terminem wycieczki.

RÓŻNICE CZASOWE

Różnica czasu między Polską, a Peru wynosi 7 godzin w okresie letnim i 8 w okresie zimowym.

MIEJSCOWA WALUTA

nowy sol (PEN ) = 100 centymów

1 USD = 3,50 sol

W obiegu są monety o nominałach: 10, 20, 50 centymów i 1, 2, 5 PEN oraz banknoty o wartościach:10, 20, 50, 100, 200 sol.

przykładowe ceny : piwo w puszce 6 sol; coca-cola 0,5l 1,80 sol; woda 1l 2 sol; 1 kg winogron 6 sol; 1 kg bananów 2 sol; ryba z frytkami w restauracji 20 sol; kawa espresso 4 sol

KARTY PŁATNICZE

W Peru akceptowane są praktycznie wszystkie karty płatnicze i kredytowe takie jak VISA, MasterCard. Można nimi płacić powszechnie w sklepach, hotelach i w innych miejscach usługowych. Jeśli mamy kartę walutową w złotówkach, warto przed wyjazdem dowiedzieć się w swoim banku o wysokość prowizji przy płatnościach kartami, bo te mogą być dość wysokie.

CO WARTO ZE SOBĄ ZABRAĆ

Koniecznie trzeba pamiętać, że w Peru występują bardzo duże dobowe wahania temperatury.Biorąc do tego wysokość, na której się Państwo znajdziecie nieodzowna będzie cieplejsza odzież. Proszę także pamiętać o zapasowych butach. Peruwiańczycy mają niewielkie stopy i w sklepach bardzo trudno znaleźć obuwie w rozmiarze większym niż 43. W bagażu nie powinno zabraknąć okularów przeciwsłonecznych, kremu z filtrem i nakrycia głowy.

BEZPIECZEŃSTWO

Pomimo tego, że sytuacja uległa wyraźnej poprawie w ostatnich latach, Peru nie należy do całkowicie bezpiecznych krajów. Turyści powinni szczególnie uważać na swoje portfele, a najrozsądniej jest nie nosić przy sobie zbyt wiele gotówki czy cennej biżuterii. W hotelach bez problemu można zdeponować wartościowe przedmioty i pieniądze. Prosimy o zachowanie podstawowych środków ostrożności i kierowanie się zdrowym rozsądkiem.

ZDROWIE

Dolegliwością najczęściej dokuczającą obcokrajowcom w Peru jest biegunka i na terenach górzystych choroba wysokogórska. Aby uchronić się przed tą dolegliwością, należy pić przegotowaną wodę, napoje butelkowane, unikać sałatek z wyjątkiem tych serwowanych w hotelach i ekskluzywnych restauracjach, zrezygnować z posiłków ulicznych, często myć ręce. W przypadku wyjazdu w wysokie Andy zalecane jest kilka dni na aklimatyzację. Do podręcznej apteczki należy zabrać środki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, opatrunkowe oraz leki zażywane na codzień. Przed wyjazdem do Peru nie ma obowiązkowych szczepień. Zaleca się jednak profilaktycznie szczepienia przeciw tężcowi, błonicy, durowi brzusznemu, żółtaczce typu A i B oraz w zależności od indywidualnego ryzyka, przeciw malarii, żółtej febrze i wściekliźnie.

TELEFONY KOMÓRKOWE

Na terenie Peru działa sprawny system telefonii stacjonarnej oraz komórkowej. W większości kraju nie ma żadnego problemu z zasięgiem. Najwięksi operatorzy to Telefonica i Claro. Bez problemu na miejscu możemy kupić telefon lub kartę SIM. Internet jest ogólnie dostępny i tani. W większych miastach darmowe wi-fi.

ELEKTRYCZNOŚĆ

Napięcie w sieci w Peru wynosi 220 V. Gniazdka elektryczne są przystosowane do polskich.

HOTELE

W większości tras hotele o standardzie ***/*****, pokoje standardowo z łazienkami, dostępną kawiarnią, restauracją, klimatyzacją, małą lodówką, sejfem, telewizją oraz dostępem do internetu.

POSIŁKI

Śniadania w hotelu, zazwyczaj w formie bufetu – łączenie kuchni europejskiej z miejscowymi zwyczajami kulinarnymi, bogatymi w różnorodność smaków i zapachów. Bogactwo miejscowych owoców. Obiadokolacje w restauracjach lokalnych.

BAGAŻ

Ciężar bagażu nadanego przez jedną osobę w trakcie odprawy bagażowej nie powinien przekraczać 20 kg. Każdy podróżny może mieć przy sobie także bagaż podręczny, którego waga nie powinna przekraczać 5 kg, o wymiarach sześcianu nieprzekraczającego 50cm/40cm/20cm. Wszystkich podróżnych obowiązują przepisy dotyczące bagażu, m.in. zakaz przewozu towarów niebezpiecznych oraz przepisy celne i graniczne. Nie należy przewozić w bagażu przedmiotów potencjalnie niebezpiecznych jak np. nożyczki, pilniczki, aerozole, zapalniczki, zapałki.

UWAGA: Prosimy pamiętać o obowiązkowym zamknięciu bagażu na szyfr lub kłódkę oraz o jego podpisaniu (zarówno w trakcie przelotów międzynarodowych, jaki i w trakcie podróży na trasach wewnętrznych samolotem i pociągiem).

TRANSPORT

Najtańszym i najbardziej rozpowszechnionym środkiem transportu są autobusy. Wśród przewoźników panuje spora rywalizacja o klienta. Należy pamiętać, że wiele odcinków dróg w czasie podróży to trasy górskie, wąskie i niebezpieczne. Dlatego warto zapłacić drożej za bilet, ale podróżować w bardziej komfortowych warunkach. Komunikacja miejska jest całkowicie inaczej zorganizowana niż gdzie indziej. W Limie ulicami jeździ mnóstwo autobusów, do których wsiada się i z których wysiada się na żądanie. Nie ma żadnych przystanków ani rozkładów jazdy. Autobus zatrzymuje się, kiedy kierowca widzi machającego ręką przechodnia lub usłyszy, że ktoś chce wysiąść. Opłata pobierana jest wyłącznie gotówką przez konduktora, który jednocześnie informuje wszystkich zainteresowanych o trasie przejazdu. Wbrew pozorom system ten działa bardzo sprawnie. W miastach można także korzystać ze stosunkowo tanich taksówek, należy jednak wybierać tylko te, które są wyraźnie oznakowane.

Map