Tajlandia

Nasze wycieczki do Tajlandii

Magiczna Tajlandia (21 dni)

Bangkok, Ayutthaya, Tak, Chiang-Mai, Chiang-Rai, Kamphaeng-Phet, Kanchanaburi, Pranburi, Krabi, Phuket
Przenieś się w krainę słońca i uśmiechu i poczuj smak Orientu zaklęty w kulturze Tajów. Pozwól by zachwyciły Cię ruiny starego miasta Ayutthaya, kompleksy świątynne Chiang Mai…

ZOBACZ »

Klasyczna Tajlandia (10 dni)

Bangkok, Kanchanaburi, Ayutthaya, Chiang-Mai
Magnetyczne posągi złotego Buddy, urocze słoniątka, uśmiech goszczący na twarzach przyjaznych mieszkańców, wyśmienite jedzenie i relaks na bajecznych plażach Zatoki Tajlandzkiej sprawią, że Tajlandia na zawsze pozostanie w Państwa pamięci.

ZOBACZ »

Historia

Długa, dumna i całkiem dobrze udokumentowana historia Tajlandii sięga czasów neolitycznej cywilizacji, która zamieszkiwała tereny dzisiejszego stanowiska archeologicznego Ban Chiang, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W pierwszych wiekach naszej ery plemiona Monów, Khmerów i ludy Tajów założyły swe królestwa na terytorium dzisiejszej Tajlandii.

Dominujące w pierwszym tysiącleciu buddyjskie królestwo Dwarawati, gdzie posługiwano się językiem Mon, w drugim tysiącleciu zostało podbite przez Khmerów i ustąpiło ich imperium ze stolicą w Angkor. Jednakże powszechnie znana historia Tajlandii rozpoczęła się wraz z powstaniem w XIII i XIV wieku pierwszych faktycznie niepodległych królestw Tajów: Lan Na (Chiang Rai/Chiang Mai) i Sukhotai, które cechowały wysoko rozwinięte społeczeństwa.

Królestwo Ajutthaja, na które duży wpływ mieli Khmerowie z Angkor, w końcu podbiło sąsiadujące z nim królestwo Sukhotai i zdominowało region na następnych kilka tysiącleci w historii Tajów. Niestety, Chaing Mai, a następnie Ajutthaja zostały najechane przez Birmańczyków, którzy okupowali stolicę Lan Na przez kilka wieków i splądrowali Ajutthaja, zmuszając centralne królestwo Tajów do przemieszczenia się dalej na południe i założenia nowej stolicy w Thon Buri niedaleko Bangkoku. Po krótkim okresie Thon Buri (1767-1772), stolica została przeniesiona za rzekę Chao Phraya, a pierwszy z dziś panującej linii królewskiej, Rama I z dynastii Chakri, ustanowił obecną stolicę Bangkok, co rozpoczęło w historii Tajów okres Ratanakosin.

Dzięki zręcznemu dyplomatycznemu przywództwu królów Mongkut (Rama IV, 1851-1868) i Chulalongkorn (Rama V, 1868-1910) przez nadzwyczajny okres 700 lat tajskie królestwo nie zostało oficjalnie podbite przez żadne zagraniczne siły. Burzliwy wiek XX zaowocował dla Tajlandii zmianą systemu na monarchię konstytucyjną. Obecnie głową państwa od 1946 roku jest król Rama IX Bumibol Adulyadej z Dynastii Chakri, pod którego rządami powstała słaba, ale funkcjonalna demokracja, a sam król jest uwielbiany przez lud.

NAJWCZEŚNIEJSZA HISTORIA

Na wielu obszarach Tajlandii odnaleziono skamieniałe pozostałości roślin i zwierząt, szczególnie na równinie Korat w północno-wschodniej części kraju. Większość ze skamienielin zwierzęcych stanowią szczątki dinozaurów, pochodzące głównie z okresu jurajskiego, jednak występują też okazy z późnego triasu. Są one najstarszymi dowodami na istnienie dinozaurów w Azji Południowo-Wschodniej. Wśród kości dinozaurów uwiecznionych w piaskowcu zboczy Phu Wiang w prowincji Khon Kaen odnaleźć można Phuwiangosaurus sirindhornae – gigantycznego roślinożernego dinozaura o długiej szyi i ogonie oraz małej głowie.

Cztery inne gatunki dinozaurów odkopane w Phu Wiang to mniejsza wersja tyranozaura rexa: Siamotyrannus isanensis, przypominający krokodyla Siamosauraus suteethorni, najmniejszy na świecie dinozaur Compsognathus i podobny do strusia Ornithomimosaur. W pobliskiej prowincji Chaiyaphum odkryto dwa inne nowe gatunki dinozaurów: Psittacosaurus sattayaraki o dziobie papugi i Phuwiangosaurus, który podobny był do Isanosaurus attavipachi.

W Tajlandii odnaleziono również skamienieliny Homo erectus. Odkryte w prowincji Lampang i z tej uwagi nazwane „człowiekiem z Lampang” szczątki datuje się w przybliżeniu na 1 000 000 – 500 000 lat (era prejstocenu). Pierwszy dowód obecności człowieka na terytorium dzisiejszej Tajlandii został znaleziony w Ban Chiang, niedaleko Udon Thani w północno-wschodniej Tajlandii. Groby, narzędzia z brązu i gliniane naczynia wskazują na to, że społeczność ta prawdopodobnie opanowała umiejętność uprawy ryżu i zajmowała ten obszar nieprzerwanie od 2100 do 200 r.p.n.e, od neolitu do epoki żelaza.

KRÓLESTWA PRZED PRZYBYCIEM TAJÓW

Na przestrzeni wieków poprzedzających okres zapisu historii Tajlandia była najpierw zamieszkiwania przez ludy Mon i Khmerów, a następnie przez Tajów, grupę etniczną która migrowała z południowych Chin do Wietnamu i stopniowo przez Laos do północnej Tajlandii.

W pierwszym tysiącleciu naszej ery Tajowie rozprzestrzenili się wzdłuż chińskiej prowincji Junnan, Wietnamu, Laosu, Tajlandii i Birmy dzieląc się na zróżnicowane podgrupy językowe. W tym okresie raczej mało liczący się w regionie Tajowie zamieszkali najbardziej wysunięte na północ krańce Azji Południowo-Wschodniej, ściśnięte pomiędzy królestwami Nan Zhao, Pyu i Angkor. Mające swój początek około II wieku n.e. królestwo Śriwidżaja leżące na Sumatrze rozszerzyło swój zasięg wzdłuż Półwyspu Malajskiego, aż po południową Tajlandię. Aby ułatwić handel przez przesmyk Kra założono w tym okresie miasta Nakhon Si Thammarat, Chiaya i Surat Thani. Od około VI do IX wieku żyzne środkowe równiny zamieszkiwała cywilizacja Monów, znana również jako królestwo Dwarawati. Różniące się od sąsiednich królestw Chenla i Angkor, Dwarawati pozostaje dla nas kolebką tajemniczej cywilizacji.

W Dwarawati zakładano miasta otoczone przez fosy i wzniesione z ziemi ściany. Miasto Lopburi służyło za ważne centrum religijne, a Nakhon Pathom blisko Bangkoku pełniło najprawdopodobniej funkcję stolicy. Podczas gdy wiele faktów odnośnie królestwa pozostaje nieznanych, wiadomo że Dwarawati wytyczyło dobre wewnętrzne i zewnętrzne szlaki handlowe, które znacznie przyczyniły się do rozwoju Tajlandii. Cywilizacja pozostawiła też po sobie buddyjskie dzieła graficzne, które świadczą o silnym wpływie kultury hinduskiej na ten region. Od IX do XI wieku Khmerowie z Angkor powiększyli swoje królestwo tak że obejmowało ono większość dzisiejszej Tajlandii, z ważnymi miastami prowincjonalnymi w Phimai, Lopburi i nawet Nakhon Si Thammarat. Przez wieki wiele aspektów kultury Khmerów zostało narzuconych ludności rdzennej lub przez nią zaabsorbowanych. Ludność ta stawała się w coraz większym stopniu tajską, w wyniku migracji ludu Tajów na południe. Trwałym śladem po tym okresie są świątynie w Phanom Rung, Phimai i Lopburi.

Przez cały czas panowania imperium Angkor, Lopburi często ogłaszało swoją niepodległość i stanowiło ważne centrum rozkwitu kultury syjamskiej. Chińczycy, którzy odnosili się do wysłanników z regionu jako do reprezentujących „Hsien” lub Syjam (jak najprawdopodobniej było to wymawiane) udokumentowali żądanie niepodległości Lopburi od Angkor już w 1001 roku.

W północnej Tajlandii buddyjscy uczeni z Lopburi założyli miasto-stan znane jako Haripunjaya w prowincji Lamphun, w północnej Tajlandii około IX wieku (była to enklawa Mon, która pozostała niepodległa do XIII wieku). W innym miejscu na północy Tajowie rozprzestrzeniali i zakładali swoje własne miasta-stany, szczególnie w Chiang Saen, gdzie w XII wieku powstało jedno z pierwszych potężnych królestw tajskich. Założenie Lan Na, Sukhotai i Phayao, trzech zrzeszonych królestw założonych przez ówczesnych władców, stanowi początek historii Tajlandii w znanej nam dziś postaci.

SUKHOTAI

Tajowie zaczęli stanowić dominującą siłę regionu w XIII wieku, stopniowo zapewniając sobie niepodległość od królestw Khmerów i Monów. Założone przez Khun Pha Muang i Khun Bang Klang Thao w 1238 królestwo zostało nazwane przez władców „świtem szczęścia”.

Okres Sukhotai jest często uznawany za złoty wiek w historii Tajów. To idealne państwo rozkwitło na ziemi obfitości rządzone przez łaskawych królów, z których najsłynniejszy był król Ramkamhaeng Wielki (rządzący około 1279-98). Udało mu się znacznie rozszerzyć granice państwa. Królestwu Sukhotai przypisuje się nie tylko stworzenie części najpiękniejszych dzieł sztuki Tajów, ale też rozwój współczesnego tajskiego alfabetu. Jednakże po śmierci króla Ramkamhaeng, potężniejsze państwo Ajutthaja stopniowo zaczęło wywierać nacisk na Sukhotai.

Królestwo szybko podupadło, a Lan Na rozszerzyło swoje wpływy na sąsiedzkie królestwa, z których wiele było wcześniej lennodawcami Sukhotai. W połowie XV w. za panowania króla Tilokoraj sztuka i literatura Lan Na osiągnęły szczyt rozwoju. Jednak po śmierci króla Lan Na osłabiło się wskutek wewnętrznych konfliktów, a Chiang Mai dostało się pod kontrolę birmańską około roku 1564. Podczas gdy Birmańczycy okupowali północny region przez kilka stuleci, nie przyczynili się zbytnio do rozwoju, traktując Chiang Mai jako bazę militarną wykorzystywaną w walce z potężnym królestwem centralnych równin Ajutthaja, które od XIV wieku stopniowo rozszerzało swoje wpływy.

AJUTTHAJA

W przeciwieństwie do łagodnych i dostępnych władców Sukhotai, władcy Ajutthaja byli absolutnymi monarchami przyjmującymi tytuł devaraja (króla-boga). We wczesnej części tego okresu Ajutthaja rozszerzyło swoje panowanie na sąsiedzkie księstwa Tajów, popadając w konflikty z sąsiadami. W XVII w. Syjam zaczął utrzymywać dyplomatyczne i handlowe relacje z krajami zachodnimi. W roku 1767 po wielu próbach, Birmańczycy najechali i skutecznie podbili Ajuthaję. Pomimo przytłaczającego zwycięstwa nie udało im się jednak utrzymać kontroli nad Syjamem na długo. Młody generał Phya Taksin i jego zwolennicy przełamali linie Birmańczyków i uciekli do Chantaburi. Siedem miesięcy po upadku Ajutthaji generał i jego siły powróciły do królestwa, żeglując wzdłuż rzeki Chao Phraya. Wypędzili oni okupacyjny garnizon Birmańczyków, niestety jednak stolica została splądrowana i prawie kompletnie zburzona.

THON BURI

Generał Taksin, jak jest popularnie nazywany, zdecydował się na przeniesienie stolicy z Ajutthaji bliżej morza, co ułatwiło handel zagraniczny, a w wypadku ponownego ataku Birmańczyków miało zapewnić zdobywanie broni i ułatwić obronę lub wycofanie się. Nową stolicę ustanowił w Thon Buri, na zachodnim brzegu rzeki Cao Phraya, naprzeciwko dzisiejszego Bangkoku. Panowanie Taksina nie należało do łatwych. Brak scentralizowanej władzy po upadku Ajutthaji doprowadził do szybkiej dezintegracji królestwa, Taksin musiał więc zająć się zjednoczeniem prowincji.

RATTANAKOSIN

Po śmierci Taksina rządy objął Generał Chakri (Rama I), pierwszy król z dynastii Chakri panujący w latach 1782 do 1809. Jego pierwszym działaniem było przeniesienie stolicy na drugą stronę rzeki z Thon Buri do Bangkoku i wybudowanie Wielkiego Pałacu Królewskiego. Rama II (1809-1824) kontynuował proces odnowy rozpoczęty przez swego poprzednika. Król Nang Klao, Rama III (1824-1851) wznowił relacje z zachodnimi narodami i ustanowił stosunki handlowe z Chinami.

Król Mongkut, Rama IV (1851-1868) popularność na zachodzie osiągnął dzięki historii „Król i ja”. Serca Tajów zdobył jednak dzięki swoim osiągnięciom, takim jak podpisanie traktatów z krajami europejskimi, dzięki którym uniknął kolonizacji kraju, a także modernizacji Tajlandii na drodze licznych reform społecznych i ekonomicznych. Król Chalalongkorn, Rama V (1869-1910) kontynuował tradycję ojca: reformy, zniesienie niewolnictwa i ulepszenie systemów publicznej opieki społecznej i administracji. Reformy edukacyjne, w tym wprowadzenie obowiązkowej edukacji, przeprowadził król Vajiravudh, Rama VI (1910-1925). Podczas panowania króla Prajadhipok, Rama VII (1925-1935) Tajlandia zmieniła ustrój z monarchii absolutnej na monarchię konstytucyjną. Król abdykował w roku 1933 i został zastąpiony przez swojego bratanka, króla Ananda Mahidol Rama VIII (1935-1946). Nazwę kraju zmieniono z Syjamu na Tajlandię w roku 1939, gdy powstał demokratyczny rząd. Obecnie panującym monarchą jest król Bhumibol Adulyadej, Rama IX z dynastii Chakri (panujący od roku 1946 do teraz).

Geografia

Tajlandia znajduje się w sercu Azji Południowo-Wschodniej. Jej geografię cechuje obecność wielu naturalnych granic z krajami sąsiedzkimi: górska granica z Birmą (Myanmar) od północy i zachodu, długi odcinek rzeki Mekong oddzielający Tajlandię od Laosu od północy i wschodu, rzeka Mekong oraz wzniesienia Dongrak wytyczające granicę z Kambodżą od wschodu. Powierzchnia Tajlandii wynosi 514 000 km2. Wzdłuż zachodniej granicy kraju z Birmą ciągną się zalesione góry, które najwyższe są w części północnej, gdzie znajduje się najwyższy szczyt Tajlandii Doi Inthanon sięgający 2 565 metrów. Północne szczyty Tajlandii to region dzikiej przyrody i miejsce występowania najostrzejszych zim w kraju. Charakterystycznym elementem geografii północno-wschodniej Tajlandii, gdzie wzdłuż rzeki Mekong przebiega granica z Laosem, jest Równina Korat, która rozciąga się na południe w kierunku granicy z Kambodżą.

Znajdujący się na północnym-wschodzie kraju najbardziej zaludniony (poza Bangkokiem) region kraju Isan to lokalizacja wielu gwarnych miast, stolic prowincji. Ukształtowanie wnętrza Tajlandii zdominowane jest przez równiny centralne, zwane „Miską Ryżową Azji”, przez które przepływa odżywiająca rozległe pola ryżu rzeka Chao Phraya. Następnie przepływa ona przez stolicę – Bangkok, a potem wpada do Zatoki Tajlandzkiej. Rozciągająca się w dół od Półwyspu Malajskiego odnoga w kształcie smukłej trąby symbolicznego słonia oddziela Morze Andamańskie od Zatoki Tajlandzkiej, tworząc plaże i wyspy po obu brzegach. Dawniej płytkie zatoczki przesmyku Kra były ważnymi portami wzdłuż starożytnego strategicznego szlaku handlowego. Dziś wyspy Phuket i Koh Samui są równie ważne jako destynacje turystyczne, a na obu wybrzeżach znajdują się liczne atrakcje historyczne, parki narodowe, rezerwaty przyrody, przepiękne lasy, wodospady i plaże.

Obok tych naturalnych geograficznych regionów istnieje podział na 76 prowincji. Bangkok jest polityczną, handlową, edukacyjną i rozrywkową stolicą kraju. Dwie główne rzeki przepływające przez kraj to wpadająca do Zatoki Bangkoku (część Zatoki Tajlandzkiej) Chao Phraya i rzeka Mun wpadająca do Morza Południowochińskiego.

REGIONY TAJLANDII

Tajlandia Północna
Północna Tajlandia to głównie tereny górskie, a panujące tam chłodne temperatury sprzyjają uprawie liczi i truskawek. Góry poprzecinane są stromymi dolinami rzecznymi.

Północno-Wschodnia Tajlandia
Ciągle zalewany północny wschód nie jest urodzajnym terenem rolniczym. Cechuje go długa pora sucha. Rosną tam jedynie rzadkie trawy. W północno-wschodniej części położone są nizina Korat i kilka niskich wzgórz.

Tajlandia Środkowa
Ten najbardziej produktywny region Tajlandii często nazywany jest „Ryżową Miską Azji”. Położony jest tu Bangkok, stolica kraju.

Tajlandia Południowa
Południe położone jest na wąskim półwyspie. Region ten jest poświęcony głównie uprawie ryżu i produkcji kauczuku. Nie przepływają tu żadne większe rzeki i dominuje górzyste ukształtowanie terenu.

Klimat

Klimat Tajlandii zdominowany jest przez tropikalne monsuny. Pogoda jest generalnie gorąca i wilgotna na większości obszaru kraju przez prawie cały rok. W położonych w głębi kraju prowincjach można łatwo wyróżnić pory roku: od listopada do maja pogoda jest głównie sucha, okres zimny trwa od listopada do lutego, a okres gorący od marca do maja. Druga z pór charakterystycznych dla wnętrza kraju, pora deszczowa, trwa od maja do listopada i jest opanowana przez południowo-wschodni monsun, podczas którego na większości obszaru Tajlandii występują najsilniejsze opady deszczu. Na wybrzeżu Andamańskim (zachodnim), gdzie leżą wyspy Phuket, Krabi i Phi Phi południowo-zachodni monsun przynosi gwałtowne burze od kwietnia do października, podczas gdy za wybrzeżu wschodnim (Zatoce Tajlandzkiej), gdzie położone są wyspy Koh Samui, Koh Phangan i Koh Tao, większość opadów deszczu występuje w okresie od września do grudnia.

Pora zimna (listopad-luty)

Pogoda w Tajlandii w regionach północnym, środkowym i północno-wschodnim jest głównie chłodna i sucha od listopada do lutego, w związku z czym są to najpopularniejsze miesiące na zwiedzanie Tajlandii. Mając jednak na uwadze położenie Tajlandii w strefie tropików, jej klimat jest dość ciepły przez większość roku, a prawdziwie chłodna pogoda występuje jedynie w północnych górach. Obszary takie jak Bangkok i Ajutthaja charakteryzuje jedynie dwa lub trzy tygodnie chłodniejszej pogody w końcu grudnia lub na początku stycznia. Południowy region Tajlandii tak naprawdę ma tylko dwie pory – „deszczową” i suchą; nie wstępuje tam prawdziwie chłodna pogoda, ale słoneczna pogoda bez wyczerpujących upałów zaczynająca się w listopadzie i trwająca do kwietnia lub maja.

Pora gorąca (marzec-czerwiec)

Pogoda sklasyfikowana w Tajlandii jako pora gorąca trwa od marca do czerwca, kiedy to wyższe temperatury i okazjonalny deszcz są normą. Na obszarach wnętrza kraju, w tym w Bangkoku i Ajutthaji, często oznacza to wyczerpujące gorąco i wysoką wilgotność. Temperatura w porze gorącej zaczyna podnosić się w lutym i w kwietniu; uporczywe upały sprawiają, że wielu mieszkańców wyczekuje nadchodzących deszczy, które sporadycznie spadają w okolicach połowy kwietnia. Jest to najmniej popularna pora na podróżowanie po Tajlandii, choć pogoda wzdłuż wybrzeży kraju jest wciąż dość ładna.

Pora deszczowa (czerwiec – październik)

Pora deszczowa trwa od czerwca do października i jest zdominowana przez południowo-zachodni monsun, podczas którego opady deszczu w większości obszarów Tajlandii osiągają swoje maksimum. Jednakże tak jak w przypadku „pory zimnej”, nazwa „pora deszczowa” może być myląca. Choć opady deszczu niewątpliwie występują w tej porze, są to raczej powodujące nagłe powodzie popołudniowe ulewy, niż trwająca dniami mżawka. Pogoda w Tajlandii jest typowo słoneczna w ciągu pory deszczowej, jednak gdy przychodzi deszcz, to jest on szybki i gwałtowny.

Ogólnie południowe części Tajlandii (szczególnie Wybrzeże Andamańskie) charakteryzują się największymi opadami deszczu: około 2 400 milimetrów każdego roku w porównaniu do regionów środkowego i północnego, gdzie spada około 1 400 milimetrów deszczu.

Ludność

Liczba ludności Tajlandii wynosi obecnie 61,5 miliona, z czego około 10 milionów mieszka w stolicy kraju, Bangkoku. Większość stanowią Tajowie, jednak obszar kraju był na przestrzeni wieków miejscem krzyżowania się szlaków migracyjnych. Skutkiem tego zjawiska ludność Mon, Khmerowie, Birmańczycy, Malajowie, Hindusi i przede wszystkim Chińczycy stanowią etniczne zróżnicowanie kraju. Integracja jest jednak tak mocna, że kulturalnie i socjalnie społeczeństwo stanowi potężną jedność. Najliczniejszą mniejszością etniczną są Chińczycy, a do innych grup etnicznych należą Malajowe, Kambodżanie, Wietnamczycy i Hindusi. Według szacunków ONZ populacja Tajlandii osiągnie 74 miliony w roku 2050. Około 68% ludności stanowią mieszkańcy wsi. Większość jest rolnikami, którzy prowadzą gospodarstwa pozwalające jedynie na utrzymanie własnej rodziny i nie przynoszą dodatkowych zysków. Innymi miastami o dużej liczbie mieszkańców są: Songkhla, Nonthaburi, Chiang Mai i Nakhon Ratchasima. Gęstość zaludnienia Tajlandii to 132 osoby/km2.

Szybkie zmiany miały niszczący wpływ na struktury socjalne. Migracja miejska do Bangkoku doprowadziła do poważnych problemów takich jak przeludnienie, niedobór ziemi, zanieczyszczenie wody i powietrza. Choć okres szybkich zmian ekonomicznych i społecznych polepszył jakość życia, to widać teraz jasno coraz większe nierówności w dochodach zarówno pomiędzy regionami, jak i grupami biednych i bogatych. Zastąpienie wielopokoleniowej rodziny modelem rodziny elementarnej osłabiło poczucie wspólnoty i tradycyjne formy współpracy i sieci bezpieczeństwa, podnosząc bezbronność pokrzywdzonych grup. Podnosi się poziom uzależnienia od narkotyków i przestępstw.

Ludność Tajlandii stanowi zróżnicowana jednostka składająca się z ludzi różnych ras i pochodzenia etnicznego. Jedyny kraj w południowo-wschodniej Azji, który nigdy nie został skolonizowany, królestwo Syjamu, przyjęło nazwę Tajlandia 11 maja 1949 roku. W języku tajskim słowo „thai” oznacza „wolność”. Tajlandia znaczy więc „kraj wolności”. Symbolizuje to również zróżnicowanie populacji kraju. „Thai” odnosi się również do głównej grupy etnicznej, która jest częścią większej grupy etniczno-językowej Tai, rozpowszechnionej na terytorium Tajlandii i sąsiednich krajów Azji południowo-zachodniej. Stanowią oni znaczną część populacji Tajlandii. Trzy czwarte tego wielokulturowego kraju stanowią Tajowie i plemiona górskie żyjące głównie na północy. Ludność Tajlandii ma stosunkowo stabilną kulturę i posługuje się wspólnym językiem tajskim. W obrębie grupy Tajów wyróżnić można kilka podgrup ze zróżnicowanymi dialektami. 33,7% ludności stanowią Tajowie Centralni (w tym Tajowie z Bangkoku), a 34,2% stanowią Północnowschodni Tajowie/Laotańczycy/Isan. Na resztę składają się Tajowie Południowi (13,3%) i Północni (18,8%). 75% ludności jest narodowości tajskiej,14% populacji to Chińczycy, a 3 % Malajowie. Hmongowie, Karenowie i inne plemiona górskie stanowią 8%. Khmerowie, Laotańczycy i Wietnamczycy żyją głównie na obszarach przygranicznych. Główną religią jest buddyzm. Większość wyznawców praktykuje szkołę therawady. : 94,6% populacji to wyznawcy buddyzmu therawada. Muzułmanie stanowią 4,6% a 0,7% całej populacji praktykuje chrześcijaństwo. Reszta praktykuje inne religie.

Kuchnia

Chociaż jedzenie tajskie uważa się za ostre, tak naprawdę podstawą kuchni tego kraju jest równowaga pomiędzy różnymi smakami: ostrym, słonym, słodkim, kwaśnym i gorzkim.
Charakterystyczną cechą jest używanie zarówno świeżych ziół i przypraw, jak i sosu rybnego do przygotowania prawie każdego dania. Istnieją regionalne odmiany kuchni uznawanej za typowo tajską. Jest to rezultatem wpływów sąsiednich krajów, takich jak Chiny, Laos, Birma czy Malezja.


Ryż

Ryż jest podstawowym pożywieniem Tajów. Je się go z większością posiłków od śniadania po deser. Najwyżej cenioną odmianą tajskiego ryżu jest ryż jaśminowy, rodzima odmiana o słodkim zapachu i długich ziarnach. Ugotowany na parze, ryż jaśminowy jest najlepszym dodatkiem do większości dań, w tym tajskich curry. Ta najbardziej pożądana odmiana jest też najdroższa. W rezultacie większość restauracji serwuje Khao Suoy, „piękny ryż”, prostą, białą, powszechnie uprawianą odmianę, którą spożywa się z przystawkami wszelkiego typu. Khao pad czy „smażony ryż” jest przyrządzany z wieprzowiną lub kurczakiem, chilli i sosem rybnym. Khao Tom to popularne danie śniadaniowe, słona zupa przypominająca owsiankę, gotowana z wieprzowiną i czosnkiem. Khao Niaw, „klejący ryż” jedzony jest ręką, gdy serwuje się go z daniami tradycji północno-wschodniej, takimi jak grillowany kurczak (gai yang) i ostrą sałatką z papai (som tam), wykorzystywany jest też w ulubionym deserze Tajów: lepkim ryżu z mango.

Dania główne

Większość dań tajskich to dania smażone lub grillowane, podawane z ryżem. Ryba (blah), wieprzowina (moo), wołowina (neua) i kurczak (gai) są przygotowywane na różne sposoby, choć zwykle są siekane na drobne kawałki wielkości kęsa i smażone z różnymi przyprawami, takimi jak czosnek, chilli, bazylia. Ryba i kurczak są często grillowane lub smażone. Ryba czasami jest przygotowywana i podawana w całości.

Tajskie curry i zupy

Tajskie posiłki są zwyczajowo podawane w sposób rodzinny, wszyscy goście dzielą się przystawkami. Do posiłku zwykle zamawia się zupę lub curry. Konsystencja każdego tajskiego curry bardzo się różni, tak że niektóre z nich można by sklasyfikować jako zupy. Większość tajskich curry jest na bazie mleczka kokosowego. Istnieją mniej lub bardziej ostre rodzaje. Gaeng Massaman to łagodne curry z groszku i ziemniaków; Gaeng Kiaw Wan (zielone tajskie curry) to curry o średniej gęstości i ostrości, tymczasem Gaeng Daeng (czerwone curry), inaczej znane jako Gaeng Pet (ostre curry) to mniej gęsta i oczywiście ostrzejsza odmiana. Tom Kha to łagodna kokosowa zupa, na pograniczu zupy i curry. Zupy są serwowane grupom gości wspólnie wraz z małymi miseczkami, z których należy je jeść. Chociaż niektóre curry i zupy mogą być serwowane bez mięsa dla wegetarian, wielu tajskich kucharzy stosuje sos rybny do wszystkich potraw, jako że jest to tajski substytut soli.

Tajski makaron

W przeciwieństwie do typowych dań tajskich, które są podawane do wspólnej konsumpcji, większość tajskich dań z makaronem jest serwowanych indywidualnie. Tajskie makarony są najczęściej wytwarzane z ryżu, choć powszechne są również makarony jajeczne (ba mee) i na bazie fasoli mung (tzw. szklane). Rad naa i gway tiow to smażone makarony serwowane z wołowiną, kurczakiem lub wieprzowiną. Poza tym, tajskie makarony są serwowane w zupie, z ostrą czerwoną wieprzowiną (moo daeng) lub kurczakiem. W odróżnieniu od większości dań tajskich jedzonych widelcem i łyżką, tajskie makarony są zazwyczaj jedzone pałeczkami i łyżką, co stanowi ślad chińskiego pochodzenia tej kuchni.

Desery

Tajowie uwielbiają jeść desery. Tradycyjne tajskie desery są dość słodkie, przygotowywane głównie z różnych kombinacji ryżu, mleczka kokosowego i cukru wraz z kilkoma mniej popularnymi składnikami deserów, takimi jak słodka kukurydza czy fasola. Owoce są również popularnym tajskim deserem i są zwykle podawane bez dodatków, pokrojone w plasterki. Bardzo popularnym deserem jest mango z kleistym ryżem w słodkim mleczku kokosowym.

Sałatki Yam

Tajskie sałatki są często jednymi z najostrzejszych dań tajskich. Tajska sałatka jest przygotowywana głównie z surowych warzyw połączonych z chilli, cytryną i sosem rybnym, jednak niektóre, jak na przykład Yam Neua (tajska sałatka z wołowiną) zawierają mięso.
Najbardziej rozpoznawana za granicą tajska sałatka, Som Tam, jest tak naprawdę potrawą pochodzącą z Laosu i jest najbardziej popularna na północnym-wschodzie Tajlandii. Som Tam składa się głównie ze strzępków papai i jest często podawana z grillowanym kurczakiem (gai yang).

Yam sam-o jest łagodniejszą sałatką na bazie owocu pomelo podobnego do grejpfruta, lecz mniej cierpkiego w smaku. Yam som-o jest zwykle podawana z poszatkowanym kurczakiem. Inne sałatki to Yam Neua, tajska sałatka z wołowiną serwowana z sosem pomidorowym i cebulą oraz Yam Wonsan, sałatka ze szklanym makaronem i krewetkami.

Wskazówki dla podróżnych

INFORMACJE PRAKTYCZNE DLA OSÓB WYJEŻDŻAJĄCYCH DO TAJLANDII

PRZELOTY MIĘDZYNARODOWE

Przeloty odbywają się samolotami rejsowymi z międzylądowaniem w jednym z europejskich portów lotniczych. Przelot z portu przesiadkowego do Bangkoku trwa około 11 godzin, jest to uzależnione od linii lotniczych. Dokładne informacje o godzinach przelotów i zbiórce znajdą Państwo w liście przewodnim, wysyłanym do Uczestników wycieczek.

RÓŻNICA CZASU

Różnica czasu pomiędzy Polską, a Tajlandią wynosi 5 godzin w okresie czasu letniego i 6 godzin w okresie zimowym.

WALUTA I JEJ WYMIANA

Większość ważniejszych walut takich jak dolary, funty brytyjskie czy euro może być wymieniona na terenie Tajlandii na obowiązującą tam walutę: tajski Baht (THB). Waluty można wymieniać w bankach oraz kantorach. Pieniądze wymienić można także w hotelach.1USD = ok. 29 THB, 1EUR = ok. 40 THB. Najlepiej zabrać ze sobą nowe nowe banknoty dolarowe. Ważne by były możliwie jak najmniej zniszczone i popisane. Należy pamiętać, że na tajskich banknotach znajduje się wizerunek króla, który cieszy się ogromnym szacunkiem. Nie wolno gnieść takich banknotów i narażać na niszczenie, czy podarcie. Jeśli np. banknot upadnie na ziemię nie przydeptujemy go, gdyż jest to odbierane przez Tajów jako obraza króla i można za to trafić do aresztu.

Przykładowe ceny:

Tradycyjny makaron ryżowy z warzywami, jajkiem i tofu ‘Pad-Thai’ – ok. 200-250 THB, zupa Tom Yum (krewetkowa) – ok. 150 THB, porcja owoców np. świeżych ananasów/arbuza/papai/mango – ok. 20 THB. Napoje: woda min. 0,5 l – ok. 15 THB, piwo w sklepie (np. w sieci 7-eleven) – ok. 50 THB, piwo w restauracjach – ok. 120-200 THB. Tajowie nie są przyzwyczajeni do targowania, ale zawsze warto próbować nieco obniżyć cenę.

KARTY PŁATNICZE

MasterCard czy Visa to jedne z najpopularniejszych, powszechnie akceptowanych w Tajlandii międzynarodowych kart płatniczych. Karty honorowane są w większości dużych sklepów, restauracjach oraz hotelach klasy średniej i wyższej. W Tajlandii znajdą Państwo również liczne sieci bankomatów, tzw. ATM.

CO ZABRAĆ ZE SOBĄ

  1. Przewiewne, lekkie ubrania oraz ciepłe okrycie, gdyż klimatyzacja w pociągach czasem dość mocno chłodzi.

  2. Długie spodnie, bądź spódnice, które będą mogli Państwo założyć podczas zwiedzania świątyń. Kobiety w świątyniach muszą okrywać ramiona i nogi – czasem wystarczy duża chusta, ale czasem (w szczególności na terenie Wielkiego Pałacu) konieczne są długie spódnice do kostek lub szerokie spodnie i bluzki z długim rękawem (można wypożyczać stroje na miejscu).

  3. Pamiętać należy, że do świątyń wchodzimy boso. Osoby mające obawy przed chodzeniem boso po posadzkach powinny zabrać ze sobą parę skarpet, które później zostaną w Tajlandii.

  4. Wygodne obuwie.

  5. Środki przeciw komarom oraz po ukąszeniach (szczególnie zalecane, gdy podróżują Państwo po północnej części Tajlandii).

  6. Okrycie głowy oraz okulary przeciwsłoneczne dla ochrony przed słońcem.

  7. Strój przeciwdeszczowy.

  8. Podstawowe leki najczęściej używane w domu.

  9. Ręczniczek, papier toaletowy, nawilżone chusteczki.

  10. Przejściówkę uniwersalną do gniazdka elektrycznego.

BEZPIECZEŃSTWO

Tajlandia jest krajem bezpiecznym dla turystów, ale jest kilka rzeczy, z których podróżni muszą sobie zdawać sprawę. Lepiej nie zostawiać przedmiotów wartościowych w pokoju hotelowym podczas naszej nieobecności. Dobrze jest skorzystać z hotelowego sejfu, jeśli jest taka możliwość. Powinno się zachować podstawowe środki ostrożności i korzystać ze zdrowego rozsądku. W razie wątpliwości zawsze warto poradzić się pilota.

TELEFONY KOMÓRKOWE

Używaną w Tajlandii siecią jest GSM. Z zasięgiem w miastach raczej nie ma problemu, gorzej natomiast jest na prowincjach. Można zabrać z domu swój trzyzakresowy telefon, będzie on współpracował z tajskimi sieciami, choć wszystkie rozmowy będą uznawane za międzynarodowe. Można także tanio zakupić tajską kartę SIM (ok. 100 THB), bądź korzystać z międzynarodowych kart typu pre-paid, cena ok. 300 THB – najtańsze połączenia do Europy. Połączenia do Polski możliwe są również z telefonu w hotelu. Kawiarenki internetowe są powszechnie dostępne, zarówno w hotelach, jak i na ulicy, cena waha się od 20 do 120 THB za 0,5h.

ELEKTRYCZNOŚĆ

Napięcie w Tajlandii wynosi 220V. Do większości gniazdek pasują trójkątne wtyczki z dwoma lub trzema bolcami. W niektórych hotelach istnieje możliwość wypożyczenia konwertera.

HOTELE

W większości tras hotele o standardzie ****. Doba hotelowa w Tajlandii rozpoczyna się od godziny 12 – 14, a kończy o 12 dnia następnego. Pokoje standardowo z łazienkami. W każdym pokoju: klimatyzacja, barek, telefon, telewizor. W łazienkach standardowo: ręczniki kąpielowe, szampon, papier toaletowy.

POSIŁKI

Śniadania w hotelu, zazwyczaj w formie bufetu (kuchnia tajska lub europejska). Lunche i obiadokolacje serwowane są w restauracjach poza hotelem – kuchnia tajska.

Kuchnia Hui (Kuchnia regionu Anhui):
Kuchnia regionu Anhui (w skrócie Hui Cai), jedna z ośmiu głównych szkół kulinarnych Chin, reprezentuje lokalną sztukę kulinarną miasta Huizhou. Obejmuje ona specjalności Południowego Anhui, Yanjiang i Huai Bei. Cechą charakterystyczną wyróżniającą kuchnię Anhui jest nie tylko bogaty wybór składników, ale też ścisła kontrola procesu gotowania.

BAGAŻ

Ciężar bagażu nadanego przez jedną osobę w trakcie odprawy bagażowej nie powinien przekraczać 20 kg. Każdy podróżny może mieć przy sobie także bagaż podręczny, którego waga nie powinna przekraczać 5 kg, o wymiarach sześcianu nieprzekraczających 50cm/40cm/20cm. Wszystkich podróżnych obowiązują przepisy dotyczące przewozu bagażu, m.in. zakaz przewozu towarów niebezpiecznych oraz przepisy celne i graniczne. Nie należy przewozić w bagażu podręcznym przedmiotów potencjalnie niebezpiecznych jak np. nożyki, pilniczki, aerozole, zapalniczki, zapałki. UWAGA: Prosimy pamiętać o obowiązkowym zamknięciu bagażu na szyfr lub kłódkę oraz o jego podpisaniu (zarówno w trakcie przelotów międzynarodowych, jak i w trakcie podróży na trasach wewnętrznych samolotem i pociągiem).

TRANSPORT

Przejazdy w Tajlandii odbywają się klimatyzowanymi autokarami lub mikrobusami, w zależności od grupy. Do wiosek plemiennych na północy Tajlandii dojeżdża się samochodami typu truck – w języku tajskim „songthaew”. Jest to otwarty truck z drewnianymi ławkami z tyłu do siedzenia. Podobny funkcjonuje w Pattaya do szybkiego i taniego przemieszczania się, gdyż nie ma tam taksówek. Podróż pociągiem nocnym odbywa się w wagonach klasy 2. Wagony te są klimatyzowane, lecz pozbawione przedziałów. Do godziny 19:00 – 20:00 siedzi się na pojedynczych fotelach, następnie obsługa przychodzi rozkładać fotele i przynosi pościel – tworzą się w ten sposób kuszetki (górna i dolna). W pociągu jest również wagon restauracyjny. Wagony są klimatyzowane, więc warto mieć ze sobą cieplejszą bluzę, gdyż klimatyzacja czasem mocno chłodzi przez całą noc. Transport w Tajlandii odbywa się także łódkami motorowymi typu „long-tail”, którymi grupa przemieszczać się będzie po kanałach rzeki Chao Praya oraz Pływającym Targu Damnoeon Saduak. Popularnym wśród turystów środkiem przemieszczania się na krótkich odcinkach, głównie w Bangkoku, to „tuk-tuk” – trójkołowy motocykl z kolorową budką i kanapą z tyłu dla pasażerów.

OBSŁUGA PILOTA

Na całej trasie wycieczki grupa znjaduję się pod opieką polskiego pilota, który udzieli Państwu informacji na temat trasy zwiedzania. W każdym odwiedzanym mieście opowiadaniem zajmuje się przewodnik lokalny posługujący się językiem angielskim. W zwiedzanych miejscach polski pilot tłumaczy informacje przekazywane przez przewodnika tajskiego.

ZDROWIE I SZCZEPIENIA

Udając się do Tajlandii nie ma obowiązkowych szczepień. Do zalecanych należą szczepienia przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, błonnicy, tężcowi, polio i durowi brzusznemu. Warto zaopatrzyć się także w leki antymalaryczne (przed wyjazdem warto zasięgnąć rady lekarza specjalisty).

UBEZPIECZENIE

Uczestnicy wyjazdów organizowanych przez Orient Travel ubezpieczeni są w Towarzystwie Ubezpieczeń Signal Iduna Polska. Polisa ubezpieczeniowa obejmuje: ubezpieczenie kosztów leczenia (KL) do 30000 Euro, ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) do 16000 Pln, ubezpieczenie bagażu podróżnego (BP) do 1800 Pln i ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC) do 50000 Euro. Szczegółowe informacje dotyczące ubezpieczenia znaleźć można w „Ogólnych warunkach ubezpieczenia Signal Iduna Travel”.

KLIMAT

Średnie temperatury w Tajlandii:

 

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

Bangkok

26,3°

28°

29°

30,2°

29,6°

29°

29°

28,5°

28,5°

28°

27°

25,8°

Pattaya

27°

28°

29°

30°

29°

29°

29°

28°

28°

27°

26°

25°

Kanchanaburi

24°

27°

29°

31°

30°

28°

28°

27°

27°

26°

25°

24°

Ayutthaya

24°

26°

29°

30°

30°

29°

28°

28°

27°

27°

26°

24°

Phitsanulok

24°

26°

28°

30°

30°

28°

28°

28°

28°

27°

26°

24°

Chiang Rai

19°

21°

24°

27°

27°

27°

27°

26°

26°

25°

22°

20°

Chiang Mai

21°

23°

27°

29°

28°

28°

27°

27°

27°

26°

24°

21°



Tajlandii wyróżnić można trzy główne pory roku: „gorąca i sucha”, „gorąca i wilgotna”, „chłodna i sucha”.

Pora gorąca i sucha obejmuje okres między marcem, a majem. Charakteryzuje się dużą wilgotnością powietrza i brakiem opadów. Temperatury w tym czasie są bardzo wysokie ok. 36-38° C, a w Bangkoku przekraczać mogą nawet 40° C.

Pora gorąca i wilgotna trwa od czerwca do października i jest to tzw. pora deszczowa. Monsuny przynoszą obfite opady deszczu – jest to z reguły trwająca raz dziennie w godzinach popołudniowych “ściana deszczu”. Temperatura w czerwcu jeszcze bardzo wysoka, ok. 36° C. Natomiast w kolejnych miesiącach spada, aż do października, gdy osiąga ok. 30-28° C.

Pora chłodna i sucha przypada między listopadem, a lutym. Temperatura w tym okresie sprzyja podróżom i waha się od 28-32° C. Opady zdarzają się rzadko, przyroda budzi się życia po porze deszczowej, a łąki zakwitają mnóstwem pięknych, tropikalnych kwiatów.

STREFY KLIMATYCZNE

Tajlandia położona jest w strefie klimatu zwrotnikowego monsunowego. Wyjątkiem jest jej południowa część tj. Półwysep Malajski, który położony jest w strefie klimatu równikowego.

Osoby podróżujące do Tajlandii zobowiązane są prestrzegać przepisów celnych:

Nie ma ograniczeń dotyczących wwozu pieniędzy. Turyści mogą przywozić do Tajlandii dowolne zagraniczne waluty. Restrykcje celne odbiegające od powszechnie obowiązujących standardów dotyczą zakazu wywozu statuetek i wizerunków Buddy, nie wliczając wyrobów rzemieślniczych, masowych „jarmarcznych” przedstawień Oświeconego oraz innych postaci religijnych. Wywóz oryginalnych przedmiotów wymaga uzyskania uprzedniej zgody Ministerstwa Sztuki. Trzeba mieć na uwadze również fakt, że zakupione podróbki zegarków, elektroniki, odzieży i biżuterii mogą być potem skonfiskowane na lotnisku. Nie wolno wwozić narkotyków, broni palnej, jakichkolwiek materiałów pornograficznych oraz niektórych gatunków roślin i zwierząt.

Skrócone przepisy celne i dewizowe Rzeczpospolitej Polskiej

Wszystkich Uczestników wyjazdu obowiązują przepisy celne i graniczne (art. 190 ustawy Kodeks celny, z późniejszymi zmianami). Zwolnione od cła, w ramach ustanowionych norm, są towary przywożone w bagażu osobistym podróżnego przybywającego na polski obszar celny, jeżeli ilość i rodzaj tych towarów nie wskazuje na przeznaczenie handlowe. Normy ilościowe dla towarów wwożonych do Polski: produkty lecznicze – w ilości przeznaczonej na potrzeby osobiste podróżnego, papierosy – nie więcej niż 200 sztuk albo cygaretki – nie więcej niż 100 sztuk albo cygara – nie więcej niż 50 sztuk, albo tytoń, tabaka – nie więcej niż 250 gram, perfumy: nie więcej niż 50 ml. i wody toaletowe nie więcej niż – 250 ml., wyroby spirytusowe oraz napoje alkoholowe inne niż wyroby winiarskie i piwo – nie więcej niż 1l. łącznie, wyroby winiarskie nie więcej niż – 2l., piwo nie wiecej niż – 5 litrów. Warunkiem dla zwolnienia podróżnego od cła za wyroby alkoholowe oraz tytoniowe jest ukończenie 18 lat. Ze zwolnienia od cła w ramach stanowionych norm ilościowych, podróżny może skorzystać nie częściej niż 1 raz w miesiącu. Towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnego korzystają ze zwolnienia z należności celnych przywozowych pod warunkiem, że ich przywóz nie ma charakteru handlowego, a więc ma charakter okazjonalny i składa się wyłącznie z towarów przeznaczonych do własnego użytku podróżnych lub ich rodzin lub z towarów przeznaczonych na prezenty, przy czym rodzaj i ilość tych towarów powinna być taka, aby nie wskazywała na przywóz w celu handlowym. W rozumieniu wyżej powołanych przepisów bagaż osobisty to cały bagaż, który podróżny jest w stanie przedstawić organom celnym przy wjeździe do Wspólnoty, jak również każdy bagaż przedstawiony tym samym organom w późniejszym terminie, pod warunkiem, że możliwe jest przedłożenie dowodu na to, że przy wyjeździe podróżnego bagaż został zarejestrowany jako bagaż towarzyszący przez przedsiębiorstwo, które dokonało jego przewozu do Wspólnoty z państwa trzeciego, z którego przybył. Zwolnieniu z należności celnych przywozowych podlegają towary do równowartości 175 euro, a w przypadku podróżnych, którzy nie ukończyli 15 roku życia – do równowartości 90 euro. Przepisy dewizowe: nie jest wymagane udokumentowanie uprawnienia do wywozu: środków płatniczych (krajowych i zagranicznych), których łączna wartość nie przekracza 10 000 Euro, dewiz i papierów wartościowych wystawionych za granicą na nazwisko osoby na stałe zamieszkałej za granicą, dokonującej ich wywozu. Przywóz z zagranicy wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych, jeżeli ich wartość przekracza łącznie 10 000 Euro, podlega pisemnemu zgłoszeniu urzędowi celnemu lub kontrolnej placówce Straży Granicznej – w miejscach gdzie nie ma urzędu celnego.

Przepisy graniczne, celne i dewizowe w Tajlandii

Nie wolno wwozić: narkotyków, broni palnej, materiałów pornograficznych oraz niektórych gatunków roślin i zwierząt.

Nie wolno wywozić: oryginalnych statuetek i wizerunków Buddy bez uprzedniej zgody Ministerstwa Sztuki; podróbek biżuterii, zegarków odzieży, elektroniki.

Ambasada RP w Bangkoku

100/81-82, Vongvanij Building B, 25th Floor

Rama 9 Road, Huaykwang District, Bangkok 10310, Thailand

tel.: (00-662) 645 03 67 do 9

fax: (00-662) 645 03 65

polemb@loxinfo.co.th

consul@polemb.or.th

www.polemb.or.th

WAŻNE TELEFONY:

0066 – numer kierunkowy do Tajlandii

0048 – numer kierunkowy do Polski

Map